ΤΩΡΑ ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ

Το θέμα είναι τι κάνουμε τώρα. Τώρα που ο Γιωργάκης έκανε μια πολύ σημαντική ομιλία στο Ζάππειο λέγοντας τίποτα απολύτως (τα ίδια "θα" ακούμε από την εποχή που πρωθυπουργός ήταν ο πατέρας του). Τώρα που μας ζήτησε να διαγράψουμε τις πρακτικές του παρελθόντος και να γυρίσουμε σελίδα, αλλά τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ δεν φαίνονται διατεθιμένα να κάνουν κάτι τέτοιο. Τώρα που όλοι σχεδόν οι αρθρογράφοι (λες και είναι συννενοημένοι) "χτυπούν" το χρηματιστήριο. Τώρα που μπαίνουμε στο τελευταίο και πιο βίαιο στάδιο της παγκόσμιας κρίσης. Τώρα που θα βγούμε από την παγκόσμια κρίση και θα μπούμε στην εγχώρια κρίση (όπως όταν μας τελείωσε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και αποφασίσαμε να κάνουμε δικό μας Εμφύλιο Πόλεμο). Τώρα που αρχίζουν τα όργανα από τα εργατικά συνδικάτα τα οποία δεν θέλουν να καταλάβουν ότι έτσι μεγαλώνουν το πρόβλημα και επιταχύνουν τις διαδικασίες που οδηγούν στο κλείσιμο των προβληματικών επιχειρήσεων. Τώρα που με τον έναν τρόπο ή τον άλλο, σχεδόν όλοι θα δούμε τα εισοδήματά μας να μειώνονται. Τώρα που οι τράπεζες έχουν μειώσει σημαντικά τα δάνεια.
Νομίζω αυτά αρκούν. Υπομονή λέω για ακόμα μία φορά. Κρίση είναι θα περάσει. Οι οικονομικοί κύκλοι έχουν πάνω κάτω συγκεκριμένη διάρκεια και σε αυτή την κρίση πλησιάζουμε στο τέλος της. Όλοι οι προβληματισμοί είναι δικαιολογημένοι, αλλά πρέπει να ρίχνουμε και μια ματιά στην ιστορία που και που. Αυτή η ματιά λέει ότι από το πρώτο δάνειο που πήρε ο Κολοκοτρώνης αν δεν κάνω λάθος, τα 2/3 των χρημάτων φαγώθηκαν σε μίζες και δωράκια. Από το 1830 που γίναμε κράτος, όλοι οι προϋπολογισμοί είναι πάρα πολύ δύσκολοι και πάντα κινδυνεύουμε με πτώχευση. Αλλά έχουμε επιβιώσει. Πάντα είμαστε κοντά στον πάτο του βαρελιού και πάντα βάζουμε αντίσταση με τα πόδια και σαν ελατήριο πεταγόμαστε στην επιφάνεια για να πάρουμε αέρα.
Σε μερικά χρόνια, θα κοιτάμε τα σημερινά δημοσιεύματα και θα γελάμε. Όπως τώρα κοιτάμε αυτά του 1999 και λέμε όλοι "μα ποιος ήταν τόσο αφελής να πιστεύει ότι ο ΓΔ του ΧΑΑ θα πάει στις 10.000 μονάδες". Όχι πολλοί, περίπου 4 εκ. Έλληνες που τοποθέτησαν σε μετοχές φούσκα τις οικονομίες μιας ζωής.
Τώρα λοιπόν που όλοι μας λένε ότι είμαστε στον πάτο και ότι θα πάμε ακόμα πιο κάτω, τώρα είναι η ευκαιρία να σκεφτούμε λογικά, να διδαχθούμε από την ιστορία και να βγούμε νικητές.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Βιάστηκα να μιλήσω για τέλος της ύφεσης. Ή μήπως όχι: μήπως όλα αυτά είναι ένα μεγάλο, εύκολο και εξαιρετικά επικερδές κερδοσκοπικό παιχνίδι; Ναι είναι, αλλά πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τα του οίκου μας.
Δίκιο έχουν οι ξένοι οίκοι που μας "χτυπάνε" με τις εκθέσεις τους. Απαράδεκτοι είμαστε σε θέματα οικονομικής πολιτικής. Χωρίς πολλά πολλά, απλά δεν υπάρχει σοβαρή οικονομική πολιτική στην Ελλάδα τα τελευταία 20 χρόνια τουλάχιστον. Ελάχιστες σοβαρές αποφάσεις έχουν ληφθεί και αυτές -λογικά- δεν έπεισαν κανέναν. Το μόνο που ενδιαφέρει τους κυβερνώντες (τωρινούς, προηγούμενους και επόμενους) είναι η προσωπική κονόμα. Άρα όσα και να μας κάνουν, δεν έχουμε το παραμικρό δικαίωμα να μιλήσουμε. Τι θα κάνουμε, θα δαγκώσουμε το χέρι που μας ταϊζει;
Ωστόσο υπάρχει και η άλλη όψη της επικαιρότητας. Όλοι αυτοί που μας χτυπάνε ανελέητα, το κάνουν για προσωπικό ώφελος. Γιατί οι ίδιοι που μας θάβουν φανερά, αγοράζουν την επομένη τα ομόλογά μας με μεγαλύτερο επιτόκιο. Άρα βγάζουν πιο πολλά.
Έχει καταντήσει ανέκδοτο. Ο γενικός δείκτης κινείται σαν τρενάκι του λούνα παρκ. Πριν προλάβεις να ανοιγοκλείσεις τα μάτια έχει πάει από το -2%, στο -1% και μέχρι να το χωνέψεις στο -3%. Λες και τον κινεί παπατζής. Η δε κορωνίδα του ΧΑΑ, η Εθνική Τράπεζα, τρώει τέτοια σκαμπίλια τις τελευταίες μέρες, λες και ανέλαβε πρόεδρος ο Λαναράς, με διευθύνοντα σύμβουλο τον Μπατατούδη. Για τέτοια ξεφτίλα μιλάμε.
Υπομονή και ψυχραιμία είναι η μόνη συμβουλή. Μην πουλάτε σήμερα, για να μην μετανιώσετε αύριο. Μπορεί σε 6 μήνες, αυτό που σήμερα κοστίζει 15 να έχει πέσει στο 5. Μπορεί... Η ιστορία όμως δείχνει ότι ακόμα κι αν το πουλήσετε σήμερα στο 15, δεν πρόκειται να το ξαναγοράσετε στο 5. Θα περιμένετε μέχρι να ανέβει στο 20 για να σιγουρευτείτε και μετά θα το αγοράσετε ξανά. Οπότε ότι κι αν γίνει χαμένοι θα είστε. Περιμένετε, αν έχετε κάνει τις σωστές επιλογές, κάποια στιγμή θα δικαιωθείτε. Για ρωτήστε και όσους πούλησαν το Μάρτιο στις 1.500 μονάδες πόσα έβγαλαν;
Συγχωρέστε με που το παίρνω στο ψιλό, καταλαβαίνω ότι χάνονται περιουσίες, αλλά πλέον το πράγμα έχει καταντήσει ανέκδοτο. Η πτώση του τελευταίου μήνα και οι λόγοι που την προκάλεσαν είναι πέρα για πέρα παράλογη. Περιμέναμε μια διόρθωση μεσαίου-μεγάλου μεγέθους, έχουμε όμως αρχίσει πάλι να συζητάμε για τη συντέλεια του καπιταλισμού και του κόσμου. Μα αυτό δε γίνεται: οι Μάγια έχουν γράψει στο ημερολόγιό τους ότι ο κόσμος θα καταστραφεί στις 21/12/2012, οπότε έχουμε λίγο καιρό ακόμα!

ΜΕΡΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2010

Το 2009 μας τελειώνει και όπως όλα δείχνουν παίρνει μαζί του και την παγκόσμια οικονομική κρίση. Οι μεγάλες οικονομίες αρχίζουν να βγαίνουν από την ύφεση και να περνούν στην ανάκαμψη και τα κέρδη των εταιρειών αρχίζουν να αντικαθιστούν τις ζημιές στους ισολογισμούς.
Αυτό βέβαια είναι κατά 50% αλήθεια και κατά 50% πλασματικό. Όταν τα προηγούμενα δύο χρόνια έχεις γράψει τεράστιες ζημιές, τότε ακόμα και 1 ευρώ κέρδους να παρουσιάσεις στον ισολογισμό τα χαμόγελα έρχονται στους μετόχους και τους αναλυτές. Σίγουρα το κλίμα από πλευράς ψυχολογίας είναι καλύτερο και οι προοπτικές για τις τιμές των μετοχών είναι ανοδικές. Προσοχή, αυτό δε σημαίνει ότι το κάθε σαπάκι θα επιστρέψει στα επίπεδα του 1ου 6μήνου του 2007.
Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος της κρίσης θα μας συνοδεύει και τα επόμενα χρόνια. Μπορεί τώρα να έχουν επιστρέψει τα χαμόγελα, το γεγονός όμως είναι ότι πολλοί συμπολίτες μας έχουν χάσει τη δουλειά τους και οι προοπτικές για να ξαναπιάσουν δουλειά, μόνο ευοίωνες δεν είναι. Βλέπετε τα κέρδη που γράφουν οι επιχειρήσεις δεν είναι επειδή ανέβηκαν οι πωλήσεις τους, αλλά επειδή έδιωξαν κόσμο. Αυτή είναι η παράμετρος της κρίσης που θα μείνει μαζί μας για 2-3 χρόνια ακόμη. Σε πολλούς κλάδους, λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας, οι εργαζόμενοι ακόμα κινδυνεύουν να χάσουν τις θέσεις τους ή να δουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται.
Εδώ είναι που μπαίνει στην εξίσωση η μερισματική πολιτική. Αυτό που όλοι μας λένε είναι πως η μόνη ελπίδα για να αφήσουμε κατά 100% πίσω μας την κρίση είναι η αύξηση της κατανάλωσης. Από την άλλη όμως συνιστούν στις τράπεζες και τις μεγάλες επιχειρήσεις να μη δώσουν μεγάλα μερίσματα. Όχι κύριοι, το αντίθετο πρέπει να γίνει. Όσο τα λεφτά μένουν στα κάθε λογής μπαούλα (λογαριασμούς με χαμηλό επιτόκιο, θυρίδες τραπεζών, στους ισολογισμούς των εταιρειών΄κτλ), η ανάκαμψη δεν πρόκειται να έρθει. Όταν ο κόσμος δεν έχει ρευστό, πώς περιμένετε να ξοδέψει; Θυμάστε πριν από δύο χρόνια που η Εθνική έδωσε μέρισμα €1,4, αλλά το €1 το έδωσε υποχρεωτικά σε μετοχές; Αν ξαναγίνει κάτι τέτοιο, ζήτω που καήκαμε. Όλοι θα περιμένουν την τιμή να πάει πάνω από τα €30 για να πουλήσουν, όλοι θεωρητικά θα έχουν χρήματα, ενώ παράλληλα το πορτοφόλι τους θα είναι άδειο. Ενώ αν μοιράσει ρευστό σε μια τόσο δύσκολη (οικονομικά) περίοδο, το χρήμα θα κυκλοφορήσει, τρύπες θα κλείσουν και η ψυχολογία θα επανέλθει. Η επιλογή της Εθνικής δεν είναι τυχαία: είναι η μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία, η πιο κερδοφόρα και έχει πάρα πολλούς μικρομετόχους οι οποίοι θα ωφεληθούν από μία τέτοια πολιτική. Κι αν ωφεληθούν οι μέτοχοι της Εθνικής και των άλλων μεγάλων εταιρειών, τότε σιγά σιγά το ώφελος θα περάσει σε ολόκληρη την κοινωνία και οι εταιρείες θα τολμήσουν να επενδύσουν με αυξημένες προοπτικές για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

DUBAI... ΓΙΟΚ

Θαύμα ήταν και μας τελείωσε. Ο λόγος για την επικείμενη πτώχευση του Ντουμπάι. Βέβαια παιχνίδι είναι κι αυτό και την τελευταία στιγμή θα εμφανιστεί κάποιος ιππότης πάνω σε ένα λευκό άλογο (ή μια μαύρη πετρελαιοπηγή) και θα δώσει τη λύση. Είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια... το λέει και το παλιό λαϊκό τραγούδι.
Ας δούμε όμως με λίγο μεγαλύτερη καχυποψία την είδηση. Η επενδυτική εταιρεία του Ντουμπάι (σα να λάμε το κράτος) δήλωσε πως για τους επόμενους έξι μήνες αδυνατεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις του. Μάλιστα. Με αφορμή αυτή την είδηση διόρθωσαν σχεδόν όλες οι χρηματιστηριακές αγορές του κόσμου, με το φόβο ότι η κατάρρευση του Ντουμπάι θα φέρει ένα νέο πτωτικό κύκλο στις αγορές. Το αστείο σε όλη αυτή την υπόθεση είναι το χρέος του Ντουμπάι: 59 δις δολάρια, δηλαδή κοντά στα 40 δις ευρώ. Το ένα δέκατο δηλαδή από το χρέος της Ελλάδας (σε μερικούς μήνες θα έχουμε φτάσει στα 400 δις). Τίποτα δηλαδή. Πέντε εμίρηδες να μαζευτούν και να συζητήσουν, έχουν συγκεντρώσει το ποσό για πλάκα. Απλά βρήκαμε πάλι μια ωραία αφορμή.
Δε βαριέμαι να το λέω. Το χρηματιστήριο είναι ψυχολογία και αυτήν προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα μεγάλα "σπίτια". Και πολύ καλά κάνουν. Κακά τα ψέμματα. Είναι χαζό να τους κατηγορούμε για κερδοσκοπία. Όλοι όσοι ασχολούνται, κερδοσκόποι είμαστε. Κανείς δεν αγοράζει σήμερα για να χάσει αύριο!
Το ίδιο γίνεται και με τα ελληνικά ομόλογα, αλλά και τις μετοχές. Αυτά που διαβάζω ότι οι ξένοι φεύγουν από την Ελλάδα είναι κουταμάρες. Για δύο λόγους. Πρώτον, έτσι έφευγαν και με την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Μετά από πάνω από ένα χρόνο φυγής, το ποσοστό τους μειώθηκε από το 52% που είχε φτάσει στο 48%. Αστεία πράγματα δηλαδή, απλά έπρεπε κάποιον να κατηγορήσουμε στα πρωτοσέλιδα. Ο δεύτερος λόγος είναι ακόμα πιο ουσιαστικός: δεν μπορούν να φύγουν. Τα χρήματα που έχουν επενδύσει είναι τόσα πολλά, που ακόμα κι αν "χαρίσουν" τις μετοχές τους, οι Έλληνες δεν έχουμε αρκετά χρήματα για να τις αγοράσουμε.
Βέβαια υπάρχει κι ο αντίλογος. Μπορεί να έχεις δίκιο, αλλά η αγορά υποχωρεί. 100% σωστό. Γι' αυτό κάνουμε προσεκτικές αγορές αν έχουμε χρήματα ή σφίγγουμε τη ζώνη και περιμένουμε να περάσουν κι αυτές οι αναταράξεις. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αυτό το αεροπλάνο πέφτει, αλλά δεν συντρίβεται και ότι όσοι έχουν υπομονή σίγουρα θα φτάσουν στον προορισμό τους αρκεί να μην πηδήξουν από το αεροπλάνο στη μέση της διαδρομής.

ΝΕΑ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΣΤΟ ΦΟΡΟ ΥΠΕΡΑΞΙΑΣ ΜΕΤΟΧΩΝ

Λόγω τεχνικών προβλημάτων, η επιβολή φόρου υπεραξίας στις μετοχές αναβλήθηκε εκ νέου. Καλό νέο αυτό για όσους ασχολούνται με το χρηματιστήριο, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν λένε την αλήθεια.
Αφού αυτή η κυβέρνηση είναι υπέρ των μικρομεσαίων και κατά των βαθύπλουτων, γιατί δεν λένε ότι δεν θα τον επιβάλουν; Γιατί αυτός ο φόρος θα βαρύνει μόνο τη μαρίδα και σε καμμία περίπτωση δεν θα αγγίξει τους καρχαρίες! Και μόνο να υπονοήσουν ότι θα πιάνει και τους "μεγάλους", θα δείτε την αντίδραση των ξένων οίκων και την κατακόρυφη πτώση του τζίρου.
Εφόσον λοιπόν είναι αντίθετος στη νοοτροπία της κυβέρνησης, γιατί δεν τον καταργούν να τελειώνουμε, αλλά τον πάνε από αναβολή σε αναβολή; Αν θυμάμαι καλά, είναι η δεύτερη φορά που αναβάλλεται στα τελευταία δύο χρόνια.

ΝΕΑ ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ

Ακόμα μία ελληνική κυβέρνηση δικαιώνει τους Έλληνες δημοσιογράφους. Προεκλογικά ήταν κάθετα αντίθετη στην επιβολή έκτακτης εισφοράς στις επιχειρήσεις και λιγότερο από ένα μήνα μετά τις εκλογές εκπλήσσει τους πάντες... και την επιβάλλει. Λες και το έκανε για να δικαιώσει τους δημοσιογράφους που επέμεναν στην επιβολή της.
Η δικαιολόγηση της πράξης ήταν γνωστή εκ των προτέρων: τα μεγέθη της οικονομίας ήταν χειρότερα απ' ότι αναμέναμε, λέει το ΠΑΣΟΚ. Διορθώστε με αν κάνω λάθος, αλλά εσείς δεν ήσασταν που προεκλογικά επιμένατε ότι το έλλειμμα θα φτάσει στο 10%; Ε, τόσο περίπου το παραλάβατε και το "φουσκώσατε" στο 12% για να φανεί την επόμενη χρονιά ότι κάτι κάνατε.
Η ιστορία αυτής της έκτακτης εισφοράς όμως δεν τελειώνει εδώ. Έχει πολύ πλάκα, απ' όποια πλευρά κι αν την εξετάσει κανείς. Όπως πχ. από την πλευρά του ΣΕΒ. Μα είναι δυνατόν να τους επιβάλουν έκτακτη εισφορά και αυτοί να τη δέχονται με το χαμόγελο στα χείλη δίχως την παραμικρή αντίδραση; Στην Ελλάδα και βέβαια είναι. Οι λόγοι είναι δύο. Μάλλον επειδή το γνώριζαν εκ των προτέρων και μάλλον επειδή έχουν πάρει κάποιο αντάλλαγμα - στις εργασιακές σχέσεις ίσως; Κανείς δεν το γνωρίζει ακόμα.
Πλάκα έχει το θέμα και από χρηματιστηριακής πλευράς. Η εισφορά θα επιβληθεί στα περσινά (περιορισμένα) κέρδη, οπότε ο σημερινός (ή ο όποιος μελλοντικός) πανικός στο ταμπλό δεν δικαιολογείται. Είμαι όμως σίγουρος ότι η εισφορά θα χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει τη διόρθωση ή κάποια άλλη πτώση στις τιμές των εισηγμένων.

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΕΦΤΑΣΕ

Ο λόγος βέβαια για την περιβόητη/πολυαναμενόμενη/καταραμένη (ανάλογα με τις θέσεις του καθενός) διόρθωση. Το θέμα είναι πλέον αν θα ολοκληρωθεί στο -10% (2.600 μονάδες) από τις 2.900 μονάδες στις οποίες "σκαρφάλωσε" ο ΓΔ ή αν θα φτάσει μέχρι και το -30% (2.000 μονάδες) που ακούμε.
Όλοι έγραφαν για διόρθωση κτλ., τώρα όμως που ήρθε άρχισαν πάλι να κάνουν λόγο για μείωση της ρευστότητας κτλ. Αποφασίστε επιτέλους. Θα διαλυθεί ή όχι το σύστημα; Δεν μπορεί κάθε τρεις και λίγο να διαλύεται ο καπιταλισμός και μετά από 6 μήνες να γράφουμε για ράλλυ, απίστευτες αποδόσεις και για πρωτοφανή ανάκαμψη.
Η λύση είναι οι σταδιακές αγορές, ώστε να αποκτήσουμε όσες περισσότερες μετοχές σε όσο το δυνατόν χαμηλότερη τιμή. Όποιος περιμένει να μπει με όλα στον πάτο, μάλλον θα χάσει και αυτή τη διόρθωση. Ο καπιταλισμός δεν θα πεθάνει. Τουλάχιστον όχι τώρα. Γιατί και αυτοί που οραματίζονται τη διάλυσή του... προτείνουν απλά το ίδιο σύστημα με μόνη διαφορά τη μεταφορά των χρημάτων από τις τσέπες των άλλων στις δικές τους.
Βλέποντας και αυτόν τον Οκτώβριο λίγα χρόνια αργότερα, αυτό που θα λέμε και θα κουνάμε με νόημα το κεφάλι είναι πώς δικαιώθηκε η άποψη που θέλει σημαντική διόρθωση τον Οκτώβριο και πως κερδισμένοι δεν ήταν όσοι πούλησαν, αλλά όσοι είχαν την ψυχραιμία να αγοράσουν. Γιατί μετά τον Οκτώβριο ακολουθεί η άνοδος του Ιανουαρίου (μπορεί να ξεκονήσει και νωρίτερα) η οποία κορυφώνεται το Μάρτιο. Ψυχραιμία λοιπόν και σωστές επιλογές αποτελούν το αντίδοτο και γι' αυτή τη διόρθωση.

ΣΕΡΝΕΙ ΤΟ ΧΟΡΟ Η ALPHA BANK

Η Alpha είναι η δεύτερη από τις μεγάλες ελληνικές τράπεζες που ανακοινώνει φέτος αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Ως κίνηση, όλοι περιμέναμε ότι θα συμβεί, απλά όλοι την περιμέναμε λίγο αργότερα.
Η Alpha επιθυμεί να αντλήσει 986 εκ. προκειμένου να αποπληρώσει τα 940 εκ. των προνομιούχων μετοχών που κατέχει το ελληνικό δημόσιο. Γι' αυτό το σκοπό θα εκδόσει 3 νέες ανά 10 παλιές μετοχές με τιμή 8 ευρώ. Με βάση την τιμή κλεισίματος της Παρασκευής, οι νέες μετοχές προσφέρονται με έκπτωση περίπου 40% σε σχέση με την τιμή σο ταμπλό.
Όπως και στην περίπτωση της Εθνικής το καλοκαίρι, η ΑΜΚ αναμένεται να είναι επιτυχής. Αυτό που θα δούμε από σήμερα στο ταμπλό, είναι το τι είδους "παιχνίδι" θα γίνει με την τιμή της μετοχής. Στην περίπτωση της Εθνικής, η τιμή δεν είχε υποχωρήσει όσο ανέμεναν οι αναλυτές, με αποτέλεσμα όσοι είχαν πάρει θέσεις short στην μετοχή να υποστούν ζημιές.
Η έγκριση της ΑΜΚ από τη διοίκηση της Alpha αναμένεται σήμερα. Ακόμα δεν έχουν ανακοινωθεί οι ημερομηνίες αποκοπής, διαπραγμάτευσης και άσκησης του δικαιώματος στην αύξηση.

ΠΟΙΟΣ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΟΥΣ ΤΑΥΡΟΥΣ;

Να λοιπόν που η αγορά μας έγινε bull market - διαθέτει δηλαδή στοιχεία έντονης ανοδικής τάσης. Μπράβο μας. Η αβεβαιότητα ξαφνικά εξαφανίστηκε και όλοι τώρα κοντράρονται για το ποιος θα δώσει την πιο αισιόδοξη εκτίμηση. Οι πιο συντηρητικοί κάνουν λόγο για 3.000 μονάδες, άλλοι για 3.500 - μέχρι και για 4.500 μονάδες διάβασα κάπου. Παιδιά ψυχραιμία. Όταν μιλάμε για αυτοκίνητα λέμε ότι τα άλογα δεν είναι στραγάλια (το δικό μου έχει 500 ίππους κτλ), το ίδιο ισχύει και για τις μονάδες: είπαμε ότι η Εθνική θα επιστρέψει κάποια στιγμή στα 30 και τα 40 ευρώ και ότι ο ΓΔ θα ξαναπεράσει πάνω από τις 5.000 μονάδες, αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να γίνει (ή ότι μπορεί να γίνει) σε ένα μήνα.
Σύμφωνω κι εγώ πως μάλλον για πάνω είμαστε μεσοπρόθεσμα, παρά για κάτω, αλλά δεν αποκλείω πρώτα μια διόρθωση (κοντά στο 10-15%) και δεν μου αρέσει ο τόσο έντονα ανοδικός ρυθμός. Ο Ρουμπίνι και η απαισιοδοξία του ξεχάστηκαν και όλοι τώρα δικαιολογούν την μεγάλη άνοδο των χρηματιστηρίων μιλώντας για υπερβάλλουσα ρευστότητα: οι αποτιμήσεις των μετοχών είναι δικαιολογημένες αφού έχουν ως βάση τους ένα βουνό ρευστότητας -ή κάπως έτσι- ήταν η άποψη που διάβασα. Και βέβαια φοβήθηκα.
Την τελευταία φορά που γινόταν λόγος για υπερβάλλουσα ρευστότητα ήταν το πρώτο 3μηνο του 2007, ακριβώς πριν την έναρξη της πτώσης δηλαδή (Ιούλιος του 2007). Τότε η ρευστότητα εξαφανίστηκε και τώρα ξαφνικά επανήλθε: ούτε το κουνελάκι στο καπέλο του ταχυδακτυλουργού δεν εμφανίζεται/εξαφανίζεται τόσο γρήγορα, ανάλογα με το τι "εξυπηρετεί" τα συμφέροντα ορισμένων.
Το "γιατρικό" και για αυτή την περίπτωση είναι η ψυχραιμία. Όχι δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στα χαμηλά. Όχι δεν θα αντικατασταθεί ο καπιταλισμός από ένα άλλο σύστημα (όπως λεγόταν στις αρχές του χρόνου). Μπορεί να σταματήσουμε ή να γυρίσουμε λίγο πίσω για να πάρουμε μια ανάσα, αλλά στο βουνό θα συνεχίσουμε να ανεβαίνουμε. Δεν ξέρω αν η κορυφή είναι κοντά ή μακριά ακόμα. Λελογισμένες κινήσεις χρειάζονται μόνο: λίγο περισσότερη υπομονή στην άνοδο, δεν ξεπουλάμε στο +3% δηλαδή, αλλά περιμένουμε το +20-30%, εκμεταλλευόμαστε την όποια υποχώρηση για νέες αγορές και -όπως πάντα- δεν δίνουμε βάση στα παπαγαλάκια που θέλουν την κάθε μετοχή που βρίσκεται υπό επιτήρηση να "έχει σίγουρα" τα 10 ευρώ. Όσοι καταφέρουν και τηρήσουν αυτή την πολιτική, μόνο κερδισμένοι θα βγουν.

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΡΑΠΕΖΑ

Τον Σούπερμαν σε σχέση με έναν κοινό άντρα θυμίζει στις τρεις τελευταίες συνεδριάσεις η μετοχή της Αγροτικής Τράπεζας. Η άνοδος μέχρι αυτή τη στιγμή (11:07) είναι μεγαλύτερη του 30% και όλοι αναρωτιούνται "γιατί;".
Αν προχωρήσει η συγχώνευση με το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, θα έχουμε να κάνουμε με μια Bad Bank (Κακή Τράπεζα), δηλαδή με μία κρατική τράπεζα που θα συγκεντρώσει όλα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Άρα η τιμή της θα έπρεπε να πέφτει, όχι να ανεβαίνει.
Επίσης, η παραίτηση του διοικητή της κ. Μηλιάκου (έγινε δεκτή) δεν μπορεί να θεωρείται θετικό γεγονός καθώς το έργο του στην εξυγίανση της τράπεζας είναι από καλό έως πολύ καλό. Άρα ούτε αυτός είναι ο λόγος.
Κάποια άλλη είδηση ή φημολογία δεν υπάρχει από το στρατόπεδο της Αγροτικής, οπότε η άνοδος θα πρέπει να εξηγηθεί με βάση την έντονη αγοραστική διάθεση που υπάρχει, ιδίως στον κλάδο των τραπεζών. Οπότε όπως βάδισαν όλες μαζί χέρι-χέρι στην πτώση, έτσι μαζί βαδίζουν και στην άνοδο, ανεξαρτήτως των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της κερδοφορίας του κάθε τραπεζικού ιδρύματος.

ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΣΕ ΝΕΑ ΥΨΗΛΑ

Από υψηλά έτους σε υψηλά έτους "πετάει" ο ΓΔ του ΧΑΑ τις τελευταίες μέρες. Η πολυπόθητη διόρθωση... ακόμα έρχη εται και το κρίσιμο ερώτημα εξακολουθεί να είναι "να μπει κανείς ή να μη μπει". Σίγουρα δεν γίνεται να κάνουμε κάθε μέρα νέο υψηλό, άρα η διόρθωση θα έρθει. Δεν το λέω επειδή είμαι κακός ή γκαντέμης, το λέω επειδή δεν παραμυθιάζομαι εύκολα. Το θέμα είναι αν θα έρθει στις 2.800 ή στις 3.500 μονάδες και αν θα διορθώσουμε κατά 10-15% ή κατά 25-30%.
Επειδή κανείς δεν μπορεί να δώσει απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα, η χάραξη σωστής στρατηγικής είναι αυτή που θα σώσει την παρτίδα. Το λάθος είναι να κάνει κανείς κινήσεις "μια κι έξω". Όπως για παράδειγμα έχω 1.000 μετοχές της Εθνικής και τις πουλάω όλες. Ή έχω 20.000 ευρώ διαθέσιμα και δίνω μια εντολή αγοράς ισόποσης αξίας. Το σωστό είναι η πώληση ή η αγορά να γίνει σταδιακά, πχ. 200 τεμάχια τη φορά στην πώληση ή αγορές αξίας 2-3.000 ευρώ τη φορά. Η κάθε φορά θα πρέπει να διαφέρει από την άλλη τουλάχιστον κατά μία ημέρα για τους βιαστικούς ή μία εβδομάδα για τους πιο υπομονετικούς. Έτσι σίγουρα δεν θα κάνεις κάποια κίνηση στην κορυφή ή τον πάτο (μέγιστα κέρδη), αλλά θα έχεις το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα υπό ΚΣ.
Όπως έχω πει και στο παρελθόν, την κορυφή της ανόδου και τον πάτο του βαρελιού -παρά τα όσα λέγονται- δεν τον έχει πιάσει ποτέ κανείς, παρά μόνο κατά τύχη. Άρα αυτός δεν πρέπει να είναι ο στόχος.
Τα αποτελέσματα 3μήνου που θα αρχίσουν να ανακοινώνονται περί τα τέλη Οκτωβρίου δεν θα είναι τα καλύτερα δυνατά. Αυτό όμως που έχει σημασία για την πορεία του ΓΔ είναι το πως θα τα "ερμηνεύσουν" οι αναλυτές. Η εκτίμησή μου είναι πως μέχρι τότε θα έχουν πέσει οι έντονα ανοδικές τάσεις του ΓΔ, ίσως να έχουμε γυρίσει και λίγο προς τα πίσω (κοντά στο 10%) και οι αναλυτές θα δουν το ποτήρι μισογεμάτο: δηλαδή θα δουν την καλή πλευρά τους προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια νέα άνοδο που θα μας οδηγήσει στην περίοδο των ΑΜΚ για τις εγχώριες τράπεζες.
Η αντίθετη περίπτωση είναι να συνεχίσουμε δυνατά μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων να αποτελέσει την αφορμή για ένα πισωγύρισμα, η λήξη του οποίου θα σημάνει την έναρξη του ράλλυ του Ιανουαρίου (January effect).
Ότι κι αν συμβεί, το επόμενο 6μηνο θα είναι καλό για το χρηματιστήριο, κάτι που επιβεβαιώνει και η προϊστορία: οι μετοχές κινούνται σε υψηλότερες τιμές 6 μήνες μετά τις εκλογές και τον σχηματισμό ισχυρής κυβέρνησης με μόνο 2-3 εξαιρέσεις τα τελευταία 30 χρόνια. Σηκώστε λοιπόν τα μανίκια όπως λέει κι ο Γιωργάκης (για μένα παραμένει Γιωργάκης, θέλω αποδείξεις για να γίνει Γιώργος) και ασχοληθείτε με το ΧΑΑ, δεν θα χάσετε!

ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΞΙΑΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Αυτά είναι τα δύο μεγάλα θέματα που θα καθορίσουν τη βραχυπρόθεσμη πορεία της αγοράς. Μόνο που για μία ακόμα φορά, πιστεύω ότι η αλήθεια είναι λίγο διαφορετική. Ας πάρουμε πάλι τρία υποθετικά σενάρια.
1ο σενάριο
Τα μερίσματα και η υπεραξία από τις πωλήσεις φορολογούνται με τέτοιο τρόπο, ώστε στην πράξη δεν αλλάζει τίποτα. Άρα δεν επηρεάζεται το χρηματιστήριο.
2ο σενάριο
Επιβάλλεται πολύ μεγάλη φορολογία. Αυτό θεωρητικά σημαίνει ότι οι τιμές των μετοχών θα υποχωρήσουν σημαντικά. Μόνο που αν επιβληθεί ένα τέτοιο μέτρο, από αυτό θα εξαιρούνται όλοι οι "ξένοι" και θα πιάνει μόνο τους Έλληνες μικρομετόχους, αφού ως γνωστόν οι μεγαλομέτοχοι κάνουν κινήσεις μέσω υπεράκτιων εταιρειών. Από τη στιγμή λοιπόν που οι Έλληνες μικρομέτοχοι δεν καθορίζουν την τάση του γενικού δείκτη, μάλλον και σε αυτή την περίπτωση το χρηματιστήριο δεν θα επηρεαστεί.
3ο σενάριο
Επιβάλλεται φορολογία μικρότερη από την υφιστάμενη, στην οποία λαμβάνονται υπόψιν και οι ζημιές. Άρα πάλι το χρηματιστήριο δεν έχει λόγο να υποχωρήσει.
Από τα τρία αυτά σενάρια γίνεται σαφές πως αν το χρηματιστήριο υποχωρήσει με αφορμή την όποια επιβολή φορολογίας, αυτό μάλλον θα γίνει με "σχέδιο", παρά από πανικό (με βάση τα δημοσιεύματα των εφημερίδων, οι πωλήσεις θα προκληθούν από τον πανικό για τη φορολογία).
Άρα η φορολόγηση μάλλον δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε. Απλά ελπίζω να μην καταφέρουν οι Έλληνες "υπεύθυνοι" να με διαψεύσουν για ακόμα μία φορά, επιλέγοντας κάποια μέτρα που θα είναι προκλητικά παράλογα, άδικα και εκτός τόπου και χρόνου, κάτι που δυστυχώς έχουν κάνει πολλές φορές στο παρελθόν! Για πλάκα και μόνο το γράφω, αλλά ένα τέτοιο παράλογο μέτρο θα ήταν για παράδειγμα να ζητήσουν "πόθεν έσχες" για την αγορά μετοχών και ελληνικό ΑΦΜ (ώστε να επιβάλλονται οι φόροι) από όλους όσους κάνουν πράξεις στο ελληνικό χρηματιστήριο. Σε μια τέτοια περίπτωση, η φυγή των ξένων επενδυτών θα είχε μεγαλύτερη ορμή από το περίφημο τσουνάμι της Ινδονησίας που ευθυνόταν για το θάνατο 500.000 ανθρώπων.

ΚΕΡΔΙΣΕ ΤΟ ΠΑΣΟΚ (!) ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ (;)

Οι εκλογές ολοκληρώθηκαν χθες, με τη διάψευση όλων μας. Κάποιοι νόμιζαν ότι θα παραμείνουν στην εξουσία (εδώ γελάμε), κάποιοι δεν γνωρίζαμε αν θα επιτευχθεί η αυτοδυναμία (διαψεύστηκα πλήρως) και κάποιοι νόμιζαν ότι θα κερδίσουν με διαφορά 10% (ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα δεν περίμεναν το +10).
Η επίτευξη ισχυρής αυτοδυναμίας κάνει καλό και στο χρηματιστήριο. Με άνοδο 1,5% ξεκίνησε η σημερινή συνεδρίαση, κέρδη όμως που δεν κατάφερε να διατηρήσει για πολύ. Δεν πειράζει. Η προϊστόρία δείχνει ότι μια ισχυρή κυβέρνηση κάνει καλό μακροχρόνια στο χρηματιστήριο. Οπότε το δίλημμα εξακολουθεί να παραμένει το ίδιο: να μπει κανείς τώρα ή να περιμένει κάποια διόρθωση (αν βέβαια αυτή έρθει);

ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ

Σε γενικές γραμμές συμφωνώ με τον Αντρέα Βγενόπουλο και τις κινήσεις του. Μπορεί όταν τις κάνει να μη γνωρίζω τους λόγους (όταν για παράδειγμα πήγε κόντρα στη "θέληση" του Υπουργού Οικονομίας στο θέμα του ΟΤΕ), στο τέλος όμως καταφέρνει να βγει κερδισμένος. Αυτή τη φορά όμως μου φαίνεται ότι βιάστηκε. Δεν αναφέρομαι στο θέμα που έχει δημιουργηθεί με την Υπουργό Εξωτερικών, αλλά στην περσινή δήλωσή του πως σε ότι αφορά τις επενδύσεις και τις εξαγορές νομίζει ότι είμαστε σαν πλοίο που ταξιδεύει στην ομίχλη: η ορατότητα είναι σχεδόν μηδενική.
Πιστεύω ότι αυτή η δήλωση έγινε ένα χρόνο νωρίτερα (φθινόπωρο 2008). Ένας έμπειρος "παίκτης" όπως ο κ. Βγενόπουλος, θεωρώ ότι γνώριζε ότι δεν θα καταρρεύσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Άρα αυτό που δεν γνώριζε είναι που θα κορυφωθεί η πτώση. Νομίζω ότι η δήλωση αυτή ταιριάζει καλύτερα στη σημερινή κατάσταση. Η πτώση κορυφώθηκε το Μάρτιο, από τότε καταγράψαμε άνοδο της τάξεως του 50% και το θέμα είναι το τι κάνουμε τώρα.
Από τη μία, υπάρχει η άποψη πως είδαμε τα χαμηλά, έκλεισε ο προηγούμενος χρηματιστηριακός κύκλος και τώρα πλέον βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια της ανόδου του επόμενου χρηματιστηριακού κύκλου. Το στάδιο αυτό χαρακτηρίζεται από την αμφισβήτηση για την άνοδο και τη δυσπιστία των επενδυτών, χαρακτηριστικά που επικρατούν αυτή τη στιγμή. Το στάδιο αυτό είναι που δίνει και τα μεγαλύτερα κέρδη. Άρα η επενδυτική στρατηγική είναι η αγορά και η διακράτηση μετοχών μέχρι να τις δούμε σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. Να αγνοήσουμε κέρδη της τάξεως του 100-150% και να περιμένουμε να δούμε τις μετοχές μας 200-400% υψηλότερα (στα επόμενα 2-4 χρόνια) πριν αποφασίσουμε να πουλήσουμε. Κάτι που δεν είναι και ιδιαίτερα εύκολο (η αναμονή)!
Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη. Οι μετοχές έχουν βέβαια ανακάμψει, δείχνουν τη μελλοντική πορεία της οικονομίας (η άνοδος/πτώση των μετοχών προεξοφλεί κατά 9-12 μήνες τις κινήσεις της πραγματικής οικονομίας), αλλά υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αυτή η άνοδος να διαψευστεί. Αν όντως συμβεί αυτό, τότε θα γυρίσουμε πολύ χαμηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα, ίσως να προσεγγίσουμε και τα χαμηλά του Μαρτίου. Πρόκειται δηλαδή για το λεγόμενο "ράλλυ για τα κορόιδα": κορόιδα είναι αυτοί που πιστεύουν πως τα πάντα τελείωσαν, θα αγοράσουν και μετά θα δουν τις τιμές πολύ κάτω.
Προσωπικά δίνω πολύ περισσότερες πιθανότητες στο πρώτο σενάριο, ωστόσο δεν μπορώ να αποκλείσω το δεύτερο. Γι' αυτό πιστεύω ότι βιάστηκε ο κ. Βγενόπουλος. Το παράδειγμά του ήταν 100% εύστοχο, απλά το εξέφρασε 1 χρόνο νωρίτερα. Ως επενδυτής, θέλω να αποδειχτεί για μία ακόμα φορά σωστός και να δούμε το ΓΔ του ΧΑΑ πολύ πάνω από τις 3.000 μονάδες. Ακόμα όμως πιστεύω ότι οι κινήσεις μας πρέπει να είναι προσεκτικές και να γίνονται με μακροχρόνιο ορίζοντα. Γιατί ακόμα κι αν επιβεβαιωθεί το σενάριο της μεγάλης πτώσης, όσοι αγοράζουν με μακροχρόνιο ορίζοντα πάλι κερδισμένοι θα βγουν!

ΑΛΑΛΟΥΜ ΣΤΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

Αν κι έχουν περάσει τρεις ολόκληρες μέρες από το λουκέτο των ασφαλιστικών εταιρειών, ακόμα κανείς δεν γνωρίζει τι θα γίνει. Οι ασφαλισμένοι-ανασφάλιστοι σίγουρα θα υποστούν μικρότερη ή μεγαλύτερη οικονομική ζημία. Όσοι έχουν ασφαλισμένα αυτοκίνητα, καλύπτονται για 25 ακόμα ημέρες από το επικουρικό κεφάλαιο μεν, αλλά μόνο για αστική ευθύνη έναντι τρίτων. Ξεχάστε δηλαδή μικτές, κλοπής, πυρός και λοιπές καλύψεις. Αυτές χάθηκαν. Για τα συνταξιοδοτικά και νοσηλευτικά, η εικόνα είναι ακόμα πιο μαύρη. Μπορεί ο Υπουργός Οικονομικών να λέει ότι θα καλύψει αυτά τα χρήματα από τα δημόσια ταμεία, για να καθησυχάσει τους ασφαλισμένους, αυτό όμως είναι δύσκολο να γίνει για δύο κυρίως λόγους: πρώτον τα δημόσια ταμεία είανι άδεια και δεύτερον ο Υπ. Οικ. έχει διάρκεια μερικών ακόμα ημερών... μέχρι τις 4 Οκτωβρίου.
Οι εργαζόμενοι είναι σε εξίσου δύσκολη μοίρα. Τους οφείλονται οι μισθοί του τελευταίου τριμήνου και το μέλλον τους είναι αβέβαιο ακόμα κι αν αγοραστούν οι δραστηριότητες της Ασπίδας από άλλη ασφαλιστική εταιρεία. Με βάση το παρασκήνιο, 4-5 είναι οι ασφαλιστικές που έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους, αλλά ακόμα υπάρχει πολύς δρόμος μέχρι να ανακοινωθεί κάποια συμφωνία.
Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που περιμένουν να αποζημιωθούν από αυτές τις ασφαλιστικές... Το άλλο με τον Τοτό, το ξέρετε; Ακόμα κι αν την αγοράσει άλλη ασφαλιστική εταιρεία, δεν υπάρχει περίπτωση να τους αποζημιώσει όλους. Ίσως μερικούς, για να βγει και η είδηση στα κανάλια, αλλά όλους δεν υπάρχει περίπτωση. Οι αποζημιώσεις θα "περάσουν" στα βιβλία ως χρέη της Ασπίδας, η οποία θα χρεωκοπήσει κτλ.
Υπάρχει βέβαια και μία ακόμα περίπτωση, να λέει την αλήθεια ο Ψωμιάδης (αλήθεια για πόσο καιρό ακόμα θα αχολούμαστε με αυτό το επώνυμο και διαφορετικές φάτσες στην Ελλάδα;). Δεν είναι και παράλογο. Δεν βρίσκω λογική στο να καταθέσει κάποιος πλαστή επιταγή αξίας 550 εκ. Εδώ δίνεις επιταγή 5.000 και τρέμουν τα χέρια του ταμία, φανταστείτε τι θα γίνει στα 550 εκ. Από την άλλη, το θράσος ορισμένων ανθρώπων ξεπερνάει κάθε όριο, οπότε τίποτα δεν αποκλείεται. Ο χρόνος θα δείξει τι ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ας πάρουμε όμως το ενδεχόμενο, ο Ψωμιάδης να λέει την αλήθεια. Άρα θα διορθωθεί η "παρεξήγηση" και η εταιρεία θα συνεχίσει κανονικά τη λειτουργία της μετά από 1-2 μήνες. Υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι οι ασφαλισμένοι θα παραμείνουν σε αυτή; Όχι βέβαια. θα χρειαστεί να περάσουν τουλάχιστον πέντε χρόνια προκειμένου να ξεχαστεί το κανόνι και να βρεθούν νέοι πελάτες. Οπότε ακόμα κι αν η επιταγή δεν είναι πλαστή, πιστεύω ότι η Ασπίδα θα κλείσει λόγω έλλειψης πελατών.
Κλείνω με μια υπόθεση που βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στη φαντασία και την καχυποψία μου. Η επιταγή θα αποδειχθεί νόμιμη, αλλά η Ασπίδα θα έχει κλείσει και ο Ψωμιάδης θα "αναγκαστεί" να ανοίξει άλλη ασφαλιστική, με άλλο όνομα, καθαρή από απαιτήσεις πελατών και οφειλές μισθών, με λιγότερους υπαλλήλους και ίσως σε άλλα γραφεία. Λέτε να πέσω μέσα; Στην Ελλάδα, όλα είναι πιθανά...

ΕΚΛΕΙΣΕ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ MOTOR OIL-SHELL

Χθες το απόγευμα ανακοινώθηκε επίσημα η συμφωνία εξαγοράς των δραστηριοτήτων της Shell στην Ελλάδα από τη Motor Oil. Το συνολικό τίμημα ανέρχεται κοντά στα 250 εκ. και θα καλυφθεί με δανεισμό. Άρα οι μέτοχοι δεν πρέπει να φοβούνται για πιθανή ΑΜΚ. Η συμφωνία επήλθε μετά από συζητήσεις τριών και πλέον μηνών και περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες, αποθήκες κτλ. Το σήμα της Shell μπορεί να διατηρηθεί στα πρατήρια για περίοδο πέντε ετών.
Τέλος καλό, όλα καλά για τους μετόχους της Motor Oil, κάτι που επιβεβαιώνουν και οι αναλυτές με τα πρωϊνά σχόλιά τους. Όλοι έκριναν τη συμφωνία σημαντική (η Motor Oil κατέχει πλέον ποσοστό 25% της ελληνικής αγοράς, με πρώτα τα ΕΛΠΕ με ποσοστό 29%), το τίμημα λογικό - χαμηλότερο σίγουρα αν συγκριθεί με το ποσό που έδωσαν τα ΕΛΠΕ για τις δραστηριότητες της ΒΡ - και περιμένουν να περάσουν μερικοί μήνες για να φανούν τα ευεργετικά αποτελέσματα στους ισολογισμούς της Motor Oil.
Η τιμή της μετοχής στο ταμπλώ έφτασε στα 11,6 ευρώ, με άνοδο περίπου 3,5%. Ωστόσο στη φημολογία για αυτή τη συμφωνία οφείλεται η άνοδος της τιμής της μετοχής από το επίπεδο των 7-8,5 ευρώ που "κρατούσε" για αρκετούς μήνες στα 11 ευρώ τον τελευταίο μήνα.

ΠΡΟΣΕΧΩΣ... ΑΛΛΑΓΕΣ

Το αποτέλεσμα των εκλογών και η, όπως όλα δείχνουν, επικράτηση του ΠΑΣΟΚ θα έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή των διοικούντων σε πολλές επιχειρήσεις με βασικό μέτοχο το κράτος. Δυστυχώς, οι αλλαγές θα γίνουν με βάση τις πολιτικές πεποιθήσεις των διοικούντων και όχι με βάση τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής τους. Όσοι διορίστηκαν από τη ΝΔ, αργά ή γρήγορα θα φύγουν και όλο το παιχνίδι (ανόδου ή πτώσης των τιμών) παίζεται στους αντικαταστάτες τους.
Θεωρητικά θα πρέπει να αλλάξουν όλοι, καθώς τα περασμένα χρόνια το ΠΑΣΟΚ έχει επικρίνει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό το έργο όλων των διοικούντων. Στην πράξη όμως, όταν όλοι μιλάνε με κολακευτικά σχόλια για τον Τάκη Αράπογλου της Εθνικής για παράδειγμα, πώς θα τον αλλάξεις; Αν οι Αμερικάνικοι κολοσσοί σε απειλήσουν ότι θα ξεπουλήσουν τις μετοχές της Εθνικής που κατέχουν, νομίζετε ότι ο Γιωργάκης θα μπει στη μέση να τους εμποδίσει; Όχι βέβαια. Το ίδιο θα γίνει και με τους Γερμανούς και τους Γάλλους, οι οποίοι είναι σε θέση να "κόψουν" την απρόσκοπτη ροή των δανείων από την ΕΕ προς την Ελλάδα, αν κάποια απόφαση είναι ενάντια στα συμφέροντά τους. Οπότε κι εδώ υπάρχει κώλυμα. Άρα θα έχει ενδιαφέρον (και πλάκα για όσους δεν έχουν συμφέροντα) να δούμε τι θα γίνει μετά τις εκλογές με τις διοικήσεις των εισηγμένων εταιρειών.

ΠΑΡΤΥ ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Σε νέα υψηλά βρίσκεται σήμερα ο ΓΔ (2.615 μονάδες) με άνοδο 1,95%. Για την καλή αυτή εικόνα ευθύνονται κυρίως οι τράπεζες με Εθνική, Alpha και Eurobank να καταγράφουν κέρδη άνω του 4%. Στο +3% περίπου και η Πειραιώς, ενώ μεγάλα κέρδη (άνω του 2%) καταγράφουν και άλλα από τα blue chips. Θετικό στοιχείο αποτελεί και ο υψηλός τζίρος που ξεπερνάει τα 260 εκ. ευρώ.
Τα κέρδη στα μεγάλα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια είναι κοντά στο 0,50%, οπότε αυτό που μένει να δούμε είναι αν αυτή η άνοδος είναι "πραγματική" ή αν είναι ένα από τα τελευταία "παιχνίδια" πριν από τις εκλογές. Το διεθνές κλίμα βελτιώνεται συνεχώς και όλο και περισσότεροι από αυτούς που είχαν απαισιόδοξη άποψη αρχίζουν σιγά σιγά να βλέπουν την πιο θετική πλευρά των αγορών και των οικονομιών.
Ωστόσο η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας παραμένει τραγική, κάτι που αποδεικνύουν και τα πρόσφατα "κανόνια" από τα οποία κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι 2-3.000 άνθρωποι, ένας πολύ μεγάλος αριθμός για την ελληνική πραγματικότητα.

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΟΥΣ

Όσο μεγάλη κι αν ήταν η ασπίδα που κρατούσαν, πάνω από 1 εκ. συμπολίτες μας τραυματίστηκαν οικονομικά όταν ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους χθες το απόγευμα. Έξι ασφαλιστικές εταιρείες έκλεισαν και δεν ήταν όλες μαγαζάκια της γειτονιάς. Η ζημιά για όσους έχουν ασφαλισμένα οχήματα και οικίες είναι μεν μεγάλη, αλλά συγκριτικά μικρότερη απ' όσους είχαν αγοράσει συνταξιοδοτικά και νοσηλευτικά προγράμματα. Θεωρητικά και αυτοί θα βρουν καταφύγιο σε κάποια άλλη ασφαλιστική εταιρεία, αλλά επιτρέψτε μου αν πω ότι στη θεωρία όλα λειτουργούν στην εντέλεια, στην πράξη όμως... Όταν περνάς από χίλια κύματα για να αποζημιωθείς (με 3μηνες και 6μηνες επιταγές) για το φτερό του αυτοκινήτου σου που κοστίζει 500 ευρώ (με εργατικά, βάψιμο κτλ), δεν μπορώ καν να φανταστώ τι θα γίνει για συνταξιοδοτικές απαιτήσεις που ξεπερνούν τις 500.000 ευρώ!
Σήμερα το πρωί έγινε και το ανάλογο παιχνίδι στο ταμπλό του ΧΑΑ. Η μετοχή της Aspis Bank (θεωρητικά δεν έχει ουδεμία σχέση με το κανόνι στις ασφαλιστικές) άνοιξε στο -10%, αργότερα ανέβηκε στο -3% και αυτή την ώρα (11:30) οι απώλειες έχουν αυξηθεί ξανά στο -5%. Προβλέπω πολύ παιχνίδι στη συγκεκριμένη μετοχή σήμερα. Σε καλό να μας βγει...

ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ... ΤΟ ΚΑΓΚΕΛΟ Νο2

Την Παρασκευή, η μετοχή της Εμπορικής Τράπεζας ήταν στο -10%, χθες στο +10%. Έκανα λόγο για τα δύο σενάρια που ακούγονταν και για ένα τρίτο δικό μου, να μη γίνει απολύτως τίποτα. Τελικά επικράτησε το κυρίαρχο και πιο λογικό σενάριο, τις μετοχές της αγόρασε η Credit Agricole, η γαλλική τράπεζα στην οποία ανήκει η Εμπορική. Η εξέλιξη αυτή φέρνει ένα βήμα πιο κοντά την έξοδο της μετοχής από το χρηματιστήριο.
Περισσότερα νέα θα έχουμε στις 7 Οκτωβρίου, όταν θα παρουσιαστεί το νέο 5ετές business plan της Εμπορικής.

ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ.. ΤΟ ΚΑΓΚΕΛΟ

Κοντά στο -9% έκλεισε την Παρασκευή η μετοχή της Εμπορικής, με πακέτα περίπου 660.000 μετοχών τη στιγμή που ο συνηθισμένος όγκος των μετοχών της Εμπορικής που διακινούνται καθημερινά είναι περίπου 5.000. Τι συμβαίνει; Είναι δυνατόν κάποιος να μπήκε στην αύξηση κεφαλαίου με 5,5 ευρώ και να πούλησε τρεις μήνες μετά στα 4,5; Κάτι δεν πάει καλά εδώ...
Σύμφωνα με όλα τα δημοσιεύματα, πωλητές ήταν διάφορα θεσμικά χαρτοφυλάκια, ακόμα όμως δεν γνωρίζουμε τον αγοραστή. Η λογική λέει πως είτε ήταν η Credit Agricole (οι Γάλλοι μεγαλομέτοχοι της Εμπορικής με ποσοστό κοντά στο 89%) είτε άλλα θεσμικά χαρτοφυλάκια, λόγω του κόστους του πακέτου, αποκλείεται να ήταν αγοραστές μικροεπενδυτές. Τα σενάρια που κυκλοφόρησαν σήμερα το πρωί είναι δύο:
1) Αγόρασαν οι Γάλλοι προκειμένου να βγάλουν τη μετοχή από το χρηματιστήριο
2) Αγόρασε κάποια άλλη ελληνική τράπεζα (όλοι φωτογραφίζουν τη Eurobank) προκειμένου να προχωρήσει το σενάριο συγχώνευσής της με την Εμπορική. Το σενάριο αυτό θέλει τους Γάλλους να μην πωλούν το ποσοστό τους, αλλά να συγχωνεύουν την Εμπορική με άλλη μεγάλη ελληνική τράπεζα. Στο σενάριο αυτό θα προσθέσω εγώ και την παράμετρο κυπριακή τράπεζα, γιατί το δίδυμο Marfin-MIG διαθέτουν τη ρευστότητα να μπουν σφήνα σε ένα deal τέτοιου μεγέθους.
Στα δύο προηγούμενα σενάρια θα προσθέσω και το εξής τρίτο, το διαχρονικό σενάριο που ισχύει σε πολλές περιπτώσεις και το οποίο έχει αποδειχτεί ότι είναι το επικρατέστερο: να μη γίνει απολύτως τίποτα. Το σενάριο περί αγοράς των Γάλλων το κυκλοφόρησαν όσοι θέλουν να "μπουν" στη μετοχη σε χαμηλότερη τιμή (αφού θα βγάλουν τη μετοχή από το χρηματιστήριο, πουλήστε τώρα για να μην αναγκαστείτε να πουλήσετε ακόμα χαμηλότερα στο μέλλον), το δε σενάριο περί συγχώνευσης το κυκλοφόρησαν όσοι ενδεχομένως συμμετείχαν στην ΑΜΚ και τώρα θέλουν να απαλλαγούν από τις μετοχές που αγόρασαν σε υψηλότερη τιμή (αν ανακοινωθεί συγχώνευση με τη Eurobank, η τιμή της μετοχής της Εμπορικής θα ανέβει στα 8-10 ευρώ περίπου).

ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΟΙ

Αυτή τη φορά, ο τίτλος δεν έχει να κάνει με τις εκλογές, αλλά με τους επενδυτές. Σήμερα ξεκινήσαμε ανοδικά, περίπου 1%, με το ΓΔ στις 2.575 μονάδες. Από αυτό το σημείο όμως άρχισαν οι ρευστοποιήσεις, περάσαμε σε αρνητικό έδαφος και αργότερα ο ΓΔ περνούσε από θετικό σε αρνητικό έδαφος μέχρι το κλείσιμο.
Σήμερα είναι και η επέτειος των 10 ετών από το ιστορικό υψηλό του ΓΔ στις 6.300 μονάδες. Ωστόσο πολλά έχουν αλλάξει από τότε στη σύνθεση του δείκτη με αποτέλεσμα οι 6.300 μονάδες του 1999 να "μεταφράζονται" σε περίπου 5.300 μονάδες του 2009.
Πολλοί έχουν αρχίσει πλέον να κάνουν λόγο για υψηλά έτους και για διολίσθηση σε επίπεδα κοντά στις 2.000 μονάδες, με αφορμή και την 10ετία. Κάτι που κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει. Ωστόσο πιστεύω ότι ακόμα κι αν συμβεί αυτό, δεν θα μείνουμε για πολύ στα χαμηλά. Σύντομα θα επιστρέψουμε σε αυτά τα επίπεδα, αν όχι σε ανώτερα. Πέρα από τα στοιχεία της πραγματικής οικονομίας (άθλια απ' όποια πλευρά κι αν τα εξετάσει κανείς) και τα όποια κέρδη των επιχειρήσεων (όχι και τόσο καλά για να δικαιολογούν πολύ υψηλότερα επίπεδα) δεν πρέπει να ξεχνάμε την ιστορία. Τι μας διδάσκει η ιστορία; Ότι οι θέσεις που χτίζονται στην απαισιοδοξία αποφέρουν τα μεγαλύτερα κέρδη στο μέλλον, ενώ οι θέσεις που χτίζονται στην ευφορία τις περισσότερες φορές οδηγούν σε ζημιές. Το μόνο κακό στην παρούσα περίπτωση είναι ότι περισσότεροι μιλούν για νέα υψηλά, αυτό είναι το μόνο που με φοβίζει, επειδή συνήθως γίνεται το αντίθετο απ' ότι πιστεύουν οι πολλοί!

Η ΚΡΙΣΗ... ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ

Κρίση ήταν και μας τελείωσε... όπως αρχίζουν και λένε όσοι γνωρίζουν. Ήταν λέει η μεγαλύτερη κρίση από τη δεκαετία του '30. Ήταν όμως έτσι τα πράγματα;
Στην Ελλάδα όλο λέμε ότι ακόμα δεν έχει έρθει και ότι δε θα τη βιώσουμε όπως οι πιο ανεπτυγμένες χώρες που έχουν βαριά βιομηχανία. Σωστό αυτό. Αλλά δεν μπορεί να καταρρέουν παγκόσμιοι κολοσσοί και εμείς να μην παίρνουμε χαμπάρι. Γιατί θεωρώ πως εμείς δεν έχουμε καταλάβει κάτι ακόμα - με βάση το πόσο μεγάλη υποτίθεται πως είναι αυτή η κρίση. Μη βλέπετε που ότι κακό συμβαίνει στην οικονομία μας, εμείς το αποδίδουμε στην παγκόσμια οικονομική κρίση. Και ευφορία να είχαν στο εξωτερικό, εμείς τα ίδια θα βιώναμε, αφού κανείς δεν έχει ουσιαστικά ασχοληθεί με την ελληνική οικονομία. Το μόνο που (αρμοδίως) κάνουμε είναι να δίνουμε ψεύτικα στοιχεία και να "μαγειρεύουμε" τα νούμερα προκειμένου να δείχνουμε ότι κάτι κάνουμε και να πάρουμε νέα δάνεια, τα οποία ο Θεός μόνο ξέρει πότε και πώς θα αποπληρώσουμε. Και ποιος θα μπορέσει να κατηγορήσει τους εκάστοτε υπευθύνους για την εθνική οικονομία, όταν και τα νοικοκυριά, όλοι εμείς δηλαδή, το ίδιο κάνουμε: σουλουπώνουμε τα στοιχεία μας προκειμένου να αλλάξουμε τράπεζα ή να μεταφέρουμε το υπόλοιπο των δανείων μας για να εξασφαλίσουμε νέα χρηματοδότηση.
Ρωτούσα πριν από μερικούς μήνες έναν φίλο μου που μένει μόνιμα και εργάζεται στις ΗΠΑ πόσο η οικονομική κρίση επηρρεάζει τις ζωές των συνανθρώπων του. Να θυμίσω ότι τότε οι ΗΠΑ βρίσκονταν στη δίνη του τυφώνα. Αυτό που μου είπε με σόκαρε. "Με εξαίρεση ορισμένες συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελμάτων, όλοι οι υπόλοιποι δεν βιώνουν την παραμικρή κρίση" μου είπε. Τότε που υποτίθεται πως κατέρρεε το σύμπαν. Για κοιτάξτε γύρω σας, κάτι παρόμοιο δε συμβαίνει και στην Ελλάδα; Όταν σε κάθε γειτονιά έχουν ανοίξει 15 καφέ, δε γίνεται να έχουν όλα κόσμο. Το ίδιο ισχύει και για τα μαγαζιά, οι ιδιοκτήτες των οποίων καθημερινά κλαίγονται στις ειδήσεις: σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από το σπίτι του καθενός υπάρχουν 2-3 τράπεζες, σουπερμάρκετ, καταστήματα κινητής τηλεφωνίας, καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών κλπ. Πώς είναι δυνατόν να λειτουργήσουν όλα αυτά με κέρδος; Πολύ απλά δε γίνεται. Γιατί ο τρόπος σκέψης μας είναι ο ακόλουθος: αφού ο γείτονας άνοιξε το τάδε μαγαζί και κονομάει τόσα, θα ανοίξω κι εγώ ένα ίδιο και θα κονομάω κι εγώ τόσα. Μόνο που δεν λειτουργεί έτσι η οικονομία. Με το που ανοίγεις ένα δεύτερο μαγαζί, ο τζίρος θεωρητικά πέφτει κατευθείαν στο μισό, εφόσον η πελατεία μοιράζεται. Επιπλέον ο ανταγωνισμός επιφέρει μείωση των τιμών και αύξηση της ποιότητας εξυπηρέτησης, οπότε τα κέρδη μειώνονται ακόμα περισσότερο. Φανταστείτε τι γίνεται όταν ανοίξει και τρίτο και τέταρτο ίδιο μαγαζί. Αυτό που θα έπρεπε να κάνουμε θα ήταν να "σπάσουμε" το κεφάλι μας και να βρούμε μια άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, κατά προτίμηση μία που να συμπληρώνει αυτή του γείτονα. Έτσι θα δουλέψουμε και οι δύο και ίσως να αυξήσουμε και την πελατεία. Αυτό όμως θέλει πραγματικούς επιχειρηματίες με μυαλό, όραμα και διάθεση ανάληψης ρίσκου. Εσείς ξέρετε πολλούς τέτοιους;
Επανέρχομαι στα της κρίσης. Εγώ νομίζω ότι το μόνο που έκανε η κρίση είναι να δυσκολέψει το δανεισμό. Άρα προκειμένου να ζήσουμε καλύτερα θα πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο! Εδώ γελάμε... Όποιος όμως το έκανε, δεν αντιμετωπίζει το παραμικρό πρόβλημα και μάλιστα βλέπει τη ζωή πολύ πιο ευχάριστη καθώς ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρξαν μειώσεις τιμών και διάθεση από τους κάθε είδους πωλητές να διαπραγματευτούν την τιμή του προϊόντος τους.
Σίγουρα υπάρχουν πολλοί που έχουν κάθε όρεξη να δουλέψουν, αλλά έχασαν τη δουλειά τους λόγω των λάθος επιλογών του εργοδότη τους. Αυτοί βιώνουν κρίση, καθώς διανύουμε μια περίοδο που ο μόνος λόγος που γίνεται είναι για απολύσεις και κανείς δε συζητάει για προσλήψεις. Αυτοί βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση, η οποία γίνεται ακόμα δυσκολότερη αν έχουν πάρει και κάποιο δάνειο. Ωστόσο, φέρουν και (μικρό έστω) μέρος της ευθύνης. Γιατί όταν δουλεύεις κάπου όπου βλέπεις να μη γίνεται σωστή οικονομική διαχείριση και γίνονται άσκοπες δαπάνες τεραστίων διαστάσεων, οφείλεις να γνωρίζεις ότι αυτή η επιχείρηση κάποια στιγμή θα πέσει έξω. Άρα δεν πρέπει να "τυφλωθείς" από τον όποιο μισθό παίρνεις, αλλά πρέπει να ψάξεις να βρεις αλλού δουλειά.
Η κρίση λοιπόν δεν πιστεύω ότι ήταν τόσο τεραστίων διαστάσεων όσο διαφημίστηκε. Μόνο στο χρηματιστήριο είδαμε τεράστιες πτώσεις τιμών, αλλά αυτές σημειώθηκαν περισσότερο λόγω κακής ψυχολογίας, παρά λόγω πραγματικών στοιχείων. Το μόνο που πρέπει να φοβόμαστε από εδώ και στο εξής είναι η αλλαγή στην ψυχολογία. Γιατί σε διαφορετική περίπτωση, τον περάσαμε και αυτόν τον σκόπελο και αρχίζουμε να επιταχύνουμε μέχρι να πέσουμε στον επόμενο ύφαλο (όπως γίνεται πάντα με βάση τους κύκλους των χρηματιστηρίων) μετά από μερικά χρόνια. Το μόνο ακόμα που δεν γνωρίζουμε είναι το όνομά του, θα το μάθουμε όμως όταν πέσουμε πάνω του.

ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ

Το θέμα αυτό έχει πολύ "ζουμί". Οι δύο αντίπαλες πλευρές (ΝΔ - ΠΑΣΟΚ) κάνουν ότι μπορούν για να εξασφαλίσουν την ψήφο των επενδυτών, λέγοντας παράλληλα πως θα τους "κάψουν" με φόρους κτλ για να μη φανεί ότι στηρίζουν το κεφάλαιο. Γιατί καλώς ή κακώς, η κοινωνία θεωρεί ότι με το χρηματιστήριο ασχολούνται μόνο οι "έχοντες". Άσχετο αν αυτοί που το πιστεύουν αυτό έχουν μικρά εισοδήματα, αλλά και μερικές μετοχές. Κακά τα ψέμματα κυρίες και κύριοι, ακόμα και οι χαμηλόμισθοι μόνο στο χρηματιστήριο και στην τύχη (καζίνο, λαχεία, ΠΡΟ-ΠΟ, στοίχημα κτλ) μπορούν να στηριχτούν για να ελπίζουν σε ένα καλύτερο μελλον. Το θέμα είναι πως όσοι έχουν στηριχτεί στο χρηματιστήριο, μακροχρόνια έχουν κάποιο κέρδος, ενώ όσοι στηρίζονται στην τύχη έχουν ή συνεχόμενες ζημιές ή πρόσκαιρα κέρδη που σταδιακά μετατρέπονται σε ζημιές. Όλοι έχουμε στον κύκλο μας παραδείγματα και των δύο αυτών περιπτώσεων.
Μετά την "επίθεση" που δέχτηκε το ΠΑΣΟΚ για τη μη φιλελεύθερη πολιτική του η οποία θα "γκρεμίσει" το χρηματιστήριο, πέρασε σήμερα στην αντεπίθεση. Γι' αυτό και αρκετές εφημερίδες και ιστοσελίδες έχουν παραδείγματα για τη συγχώνευση ETE-Alpha η οποία έγινε επί ΠΑΣΟΚ, αλλά και για τις ιστορικά υψηλές τιμές των τραπεζών που σημειώθηκαν επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ. Για τους μη κολλημένους με τα δύο μεγάλα κόμματα, τα παραδείγματα αυτά απλά επιβεβαιώνουν ότι η πολιτική τους δεν διαφέρει παρά μόνο στα σημεία. Ότι κι αν γίνει, το χρηματιστήριο έχει μπει στο ανοδικό αυλάκι. Αυτό που κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα ακόμα να πει είναι αν αυτό το αυλάκι είναι βραχυχρόνιο και θα φέρει τις τιμές απλά σε υψηλότερα επίπεδα ή αν έχουμε μπει στο ανοδικό αυλάκι που θα κορυφωθεί σε 2-4 χρόνια οπότε και θα σκάσει η επόμενη φούσκα. Υπομονή...

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ: ΔΕΗ

Έχω γράψει στο παρελθόν πως δεν πιστεύω στις προβλέψεις των επενδυτικών οίκων. Θεωρώ πως αυτές γίνονται πρώτα με βάση το συμφέρον και τις επενδυτικές επιλογές που έχουν κάνει (κοινώς τι μετοχές έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους) και δευτερευόντως λένε την αλήθεια. Τελευταίο παράδειγμα που θεωρώ ότι με επιβεβαιώνει είναι η εκτίμηση της Citibank για τη ΔΕΗ. Θεωρεί την τιμή της μετοχής επενδυτική ευκαιρία και φυσικά συστήνει την αγορά της λέγοντας πως ότι κι αν γίνει μετεκλογικά, η τιμή θα ανέβει.
Είναι όμως έτσι τα πραγματα; Δεν νομίζω. Η ΔΕΗ θα αναγκαστεί κάποια στιγμή να κάνει πολύ μεγάλες επενδύσεις (της τάξεως των 10 δις σε πρώτη φάση) προκειμένου να εκσυγχρονιστεί. Ας μην ξεχνάμε ότι παράγει την πιο "μαύρη" από απόψεως περιβαλλοντικής επιβάρυνσης ενέργεια στην Ευρώπη. Ο Γιωργάκης έχει δηλώσει ξεκάθαρα πως δεν θα επιτρέψει αυξήσεις στα τιμολόγια. Ακόμα κι αν αυτό είναι ένα ακόμα προεκλογικό ψέμα, αρχικά τουλάχιστον (μέχρι την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας και το ενδεχόμενο νέων εκλογών) θα το τηρήσει. Άρα τα μεγέθη που θα ανακοινώσει η ΔΕΗ δεν θα είναι και τόσο καλά. Οπότε δεν αποκλείεται μια περαιτέρω διολίσθηση της τιμής. Κάτι που σημαίνει ότι δεν αποτελεί επενδυτική ευκαιρία, τουλάχιστον όχι ακόμα.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ

Έχει πολύ πλάκα να διαβάζεις τις τελευταίες ημέρες πολιτικές και οικονομικές εφημερίδες. Η πρώτη και εύκολη διαπίστωση είναι ότι όλες πλέον ξεκάθαρα υποστηρίζουν το Γιωργάκη. Ο Κωστάκης φεύγει και ότι διαφημιστικά πακέτα μοίρασε τελείωσαν. Ο Γιωργάκης έρχεται και θα μοιράζει τα νέα για τα επόμενα χρόνια. Άρα από επιχειρηματικής απόψεως, καλά κάνουν. Λίγο πιο κόσμια όμως ρε παιδιά. Μην μας παίρνουν χαμπάρι κι οι πέτρες.
Η άλλη διαπίστωση είναι πως προσπαθούν, ανάλογα με την κομματική τους τοποθέτηση, να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα. Οι δεξιές μας θυμίζουν πόσο "κακό" είναι το ΠΑΣΟΚ, οι κεντρώες πόσο "άχρηστη" έχει αποδειχτεί η ΝΔ και οι αριστερές πόσο εναντίον του λαού είναι και οι δυο τους. Όλες έχουν τα δίκια και τα άδικά τους. Όπως για παράδειγμα η προσπάθεια να εξηγηθεί η χθεσινή μεγάλη πτώση του ΓΔ κατά 2,34%. Οι εφημερίδες της ΝΔ θεωρούν πως γι' αυτή ευθύνονται αποκλειστικά οι δηλώσεις του Γιωργάκη. "Είπε πως θα φορολογήσει περισσότερο τις τράπεζες. Λογικά λοιπόν οι τιμές τους καταγράφουν τόσο μεγάλη πτώση" υποστηρίζει μερίδα του Τύπου. Η άλλη πλευρά έχει επίσης λογική εξήγηση. "Για την πτώση οφείλεται η πρόθεση της Εθνικής να διαθέσει 515.000 μετοχές με τιμή άνω των 20 ευρώ. Οι μέτοχοι λοιπόν πουλάνε επειδή πιστεύουν ότι η τιμή της μετοχής θα πέσει στα 20 ευρώ" υποστηρίζουν οι υπόλοιποι. Η αλήθεια είναι ότι και τα δύο ισχύουν, αλλά και τα δύο δεν εξηγούν όλες τις παραμέτρους της πτώσης. Κανείς βέβαια δεν μίλησε για την πολυαναμενόμενη διόρθωση. Προεκλογικά δεν μιλάμε για διορθώσεις γιατί ξυπνούν μνήμες του '99. Οι τιμές έχουν ανέβει αρκετά από την μεθεπομένη της ανακοίνωσης των εκλογών, οπότε λογικό ήταν να κάνουμε μια στάση να πάρουμε μιαν ανάσα και να δούμε αν πάμε στο σωστό δρόμο ή αν πρέπει να γυρίσουμε λίγο πίσω και να πάμε από την άλλη. Ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας δεν νομίζω ότι υπάρχει, κάτι που αποδεικνύει και η σημερινή συνεδρίαση στην οποία καταγράφεται άνοδος κοντά στο 1%. Αν υπάρξει αλλαγή στην βραχυπρόθεσμη τάση (από ανοδική σε πτωτική) στο ΧΑΑ, αυτή μάλλον αναμένεται να εκδηλωθεί λίγο πριν ή λίγο μετά τις εκλογές, όταν και θα έχει ξεκαθαρίσει στους "μεγάλους" το θέμα της αυτοδυναμίας και θα γνωρίζουν περισσότερες λεπτομέρεις για τις προθέσεις της νέας κυβέρνησης στην οικονομία.

Σημείωση: Δεν σέβομαι και δεν παραδέχομαι κανέναν από τους πολιτικούς μας, γι' αυτό και τους ονομάζω Γιωργάκη και Κωστάκη και όχι με το επώνυμό τους ή τον τίτλο τους. Μου θυμίζουν περισσότερο "παλιόπαιδα" με κοντά παντελονάκια που το ένα προσπαθεί να κλέψει τους βώλους του άλλου, παρά σοβαρούς ανθρώπους από τους οποίους εξαρτάται το μέλλον της χώρας μας.

LEHMAN BROTHERS: ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΤΑ

Η σπίθα που ξεκίνησε τη μεγάλη φωτιά (κατάρρευση των τιμών των μετοχών, εμπορευμάτων, πετρελαίου κτλ) στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν η χρεωκοπία της Lehman Brothers. Στις 15 Σεπτεμβρίου κλείνουμε ένα χρόνο από αυτή την ιστορική στιγμή και παρά τις χιλιάδες απόψεις που έχουν δημοσιευτεί, πιστεύω πως ακόμα δεν γνωρίζουμε με σαφήνεια το τι ακριβώς συνέβη, το γιατί συνέβη και όλες τις παραμέτρους αυτού που συνέβη. Σίγουρα πολλά από αυτά που έχουν γραφτεί είναι σωστά. Η Lehman Brothers θα μπορούσε να έχει διασωθεί με κρατικά κεφάλαια. Οι ζημιές της ήταν της τάξεως των 30-50 δις δολλαρίων, τη στιγμή που οι "ζημιές" των μετοχών παγκοσμίως (με αφορμή την πτώχευσή της) ξεπέρασαν το 1 τρις δολλάρια. Σίγουρα κάποιοι θέλησαν να "τιμωρήσουν" τους επικεφαλείς της, να δώσουν ένα μάθημα στους υπόλοιπους και να δημιουργήσουν ένα παράδειγμα προς αποφυγήν. Αυτό που γνωρίζω με στοιχεία όμως είναι, πως αντίθετα με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, μπόνους στα τραπεζικά στελέχη δόθηκαν για το 2008. Ίσως όχι τόσο μεγάλα όσο πριν, ίσως όχι επίσημα, αλλά κάτω από το τραπέζι, μπόνους όμως δόθηκαν. Οπότε θα συνεχιστεί το ίδιο βιολί.
Επίσης βέβαιο είναι πως κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν αυτή την πτώχευση. Είτε για να "κλέψουν" στελέχη, είτε για να μοιραστούν το μερίδιό της στην αγορά είτε ακόμα για να διαγράφουν έναν από τους μεγάλους ανταγωνιστές τους.
Το θέμα είναι πώς όλες οι εξηγήσεις έχουν μια δόση αλήθειας, δεν νομίζω όμως ότι θα μάθουμε ποτέ τι ακριβώς ίσχυσε και φτάσαμε εκεί που φτάσαμε. Για να γίνω πιο κατανοητός θα ήθελα να κάνω μια σύγκριση με τη δολοφονία του JFK. Έχουν περάσει 40 χρόνια, έχουμε διαβάσει επίσης πολλές απόψεις, έχουν ανοίξει απόρρητα αρχεία και φάκελλοι, υπάρχουν 3-4 πολύ αληθοφανείς θεωρίες, ίσως κάποια από αυτές να είναι και η αλήθεια, κανείς όμως από εμάς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα. Κάπως έτσι και με τη Lehman Brothers. Πιστεύω πως θα κυλήσει ακόμα πολύ νερό στο αυλάκι πριν αποκαλυφθούν όλες οι λεπτομέρειες.
Καλό είναι λοιπόν να διαβάζουμε τις απόψεις και τις θεωρίες για ενημέρωση, αλλά πρέπει πάντα να διαμορφώνουμε τη δική μας άποψη. Τι πιστεύω εγώ πως έγινε; Λίγο από όλα είναι η απάντηση. Δεν πιστεύω πως το ύψος των όποιων ζημιών έπαιξε τον παραμικρό ρόλο. Μεγαλύτερος ήταν ο ρόλος της ανθρώπινης φύσης. Όπως βλέπουμε και σε παρόμοιες καταστάσεις με πολύ μικρότερες επιχειρήσεις, σίγουρα θα έγινε κάποια προσπάθεια διάσωσης, αλλά λίγο τα συμφέροντα των διασωστών, λίγο οι απαιτήσεις των υπό διάσωση, κάπου χάλασε η συνταγή. Ένα παρόμοιο παράδειγμα από την ελληνική πραγματικότητα είναι η πριν από μερικά χρόνια αποτυχημένη συγχώνευση Εθνικής-Alpha. Από τη στιγμή που οι Καρατζάς (διοικητής της Εθνικής) και Κωστόπουλος (πρόεδρος της Alpha) συμφώνησαν και ανακοίνωσαν τη συμφωνία τους, ήταν σχεδόν αδύνατον να χαλάσει. Κάτι που όπως όλοι τώρα γνωρίζουμε έγινε εξαιτίας των συμφερόντων πιο χαμηλόβαθμων στελεχών των δύο επιχειρήσεων. Κάτι που τότε φάνταζε σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Κάπως έτσι δεν χαρακτηριζόταν και η πτώχευση της Lehman Brothers λίγο πριν τις 15/9/2008;

EUROBANK-ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΗΜΕΙΩΣΑΤΕ 1

Η Eurobank είναι η πρώτη από τις ελληνικές τράπεζες που πήραν κρατική ενίσχυση και βρίσκεται πλέον σε θέση να αποπληρώσει αυτό το "δάνειο". Σίγουρα σε ανάλογη θέση βρίσκεται και η Εθνική, η οποία όμως, όπως όλα δείχνουν, δεν είχε ανάγκη να πάρει τα 350 εκ. ευρώ που πήρε.
Η Eurobank συγκέντρωσε αυτά τα χρήματα με τιτλοποιήσεις δανείων, εκδόσεις ομολόγων κτλ. Η απόφαση για την αποπληρωμή θα ληφθεί βέβαια μετά τις εκλογές. Το ζητούμενο βέβαια είναι η επόμενη απόφαση των διοικούντων της τράπεζας: αν θα προχωρήσουν σε ΑΜΚ. Θεωρητικά δεν υπάρχει λόγος να προχωρήσουν άμεσα σε ΑΜΚ. Προκειμένου όμως να υπάρχουν επαρκή κεφάλαια για περαιτέρω πιστωτική επέκταση, το ενδεχόμενο αυτό δεν πρέπει να αποκλειστεί ακόμα. Ένας ακόμα λόγος είναι τα επισφαλή δάνεια. Όλες οι τράπεζες μας βεβαιώνουν ότι ως ποσοστό δεν πρόκειται να αυξηθούν σημαντικά, αλλά όλες αυξάνουν τις προβλέψεις για επισφαλή δάνεια στους ισολογισμούς τους. Κάτι δεν πάει καλά. Αν δεν αναμένεις μεγάλα έξοδα στον οικογενειακό σου προϋπολογισμό, τότε δεν μαζεύεις τέσσερις μισθούς στην άκρη για τρέχοντα έξοδα, αλλά επιλέγεις να πας ολιγοήμερες διακοπές.
Άρα όλες συγκεντρώνουν τα χρήματα για κάποιο λόγο τον οποίο εμείς -ακόμα- δεν γνωρίζουμε. Ίσως για να πληρώσουν μερίσματα και μπόνους το 2010. Ίσως για να πάνε σε εξαγορές, κάτι που βέβαια είναι δύσκολο σε αυτές τις τιμές. Γιατί όσο κι αν έχουν ανέβει οι τιμές των μετοχών, ακόμα είναι πολύ χαμηλές για να δεχτεί κάποιος μεγαλομέτοχος να πουλήσει. Ίσως επειδή βλέπουν από τα στοιχεία τους ότι τα επισφαλή δάνεια θα είναι πολύ μεγαλύτερα απ' όσο μας λένε.
Νομίζω πως έχουμε κάθε λόγο να είμαστε σκεπτικοί. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα πράγματα είναι "μαύρα" όπως γράφουν ορισμένοι. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να σπεύσουμε να πουλήσουμε τα πάντα. Απλά να είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε και κάποια πιο αρνητικά νέα από αυτά που μας λένε.

ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Μεγάλη κόντρα υπάρχει τις τελευταίες μέρες για την οιονομική πολιτική που δηλώνουν ότι θα ακολουθήσουν τα δύο μεγάλα κόμματα μετά τις εκλογές. Και σωστά βέβαια, γιατί καλώς ή κακώς το ένα από αυτά θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Η λέξη-κλειδί όμως στην πρώτη πρόταση είναι το "δηλώνουν". Πολύ λίγα μου φαίνονται τα επιπλέον μέτρα της ΝΔ και υπερβολικά αισιόδοξα αυτά του ΠΑΣΟΚ. Άρα τολμώ να συμπεράνω ότι για μία ακόμα φορά μας δουλεύουν κανονικότατα.
Σίγουρα θα πάρουν τα μέτρα που ανακοινώνουν και είναι κακά για την τσέπη μας. Όπως για παράδειγμα τον φόρο στα ακίνητα. Αν κερδίσει η ΝΔ, το ποσοστό του ΕΤΑΚ θα αυξηθεί, άσχετο αν δεν μας το λένε. Αν κερδίσει το ΠΑΣΟΚ, το ΕΤΑΚ θα αντικατασταθεί από τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας γιατί αυτός είναι πιο δίκαιος και πιάνει μόνο τις μεγάλες ιδιοκτησίες, όπως λένε τα στελέχη του κόμματος. Λεπτομέρεια: το 2004 που το ΠΑΣΟΚ αποχειρέτησε την εξουσία, ο ΦΜΑΠ επιβαλλόταν σε όλες τις μεγάλες ιδιοκτησίες αξίας 95.000 ευρώ και πάνω. Δεν ξέρω αν τα σκάρτα 100 χιλιάρικα σας φαίνονται πολλά, εγώ πάντως την τελευταία φορά που κοίταξα τις τιμές των ακινήτων, το καλύτερο που έπαιρνες με αυτά τα χρήματα ήταν ημιυπόγειο.
Και βέβαια αναμένεται και αύξηση στον ΦΠΑ. Μα κανένα κόμμα δεν εξαγγέλει κάτι τέτοιο θα πείτε. Μας το κρατάνε για ευχάριστη έκπληξη, είναι η απάντησή μου. Αυξήσεις θα γίνουν και σε άλλους υφιστάμενους φόρους, αν θα επιβληθούν και νέοι φόροι, οι οποίοι ακόμα δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Μα πώς τα ξέρεις όλα αυτά, εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος. Η απάντηση είναι και σε αυτή την περίπτωση εύκολη: έχετε δει εσείς ποτέ κάποιο σοβαρό και διαρθρωτικό μέτρο για την οικονομία που διατηρήθηκε για πολύ καιρό; Όχι είναι η απάντηση. Σε κάθε αδιέξοδο της οικονομικής πολιτικής, η μόνη απάντηση των ελληνικών κυβερνήσεων είναι οι φόροι. Και το μόνο σίγουρο είναι πως η ελληνική οικονομία είναι σε αδιέξοδο και απαιτούνται άμεσα μέτρα.
Να προτείνω κι εγώ μια λύση για τον νεό υπουργό Οικονομίας: να θεωρηθεί το internet περιουσιακό στοιχείο και να επιβληθούν φόροι και τεκμήρια. Έχεις σύνδεση 24αρα, άρα είσαι χοντρό πορτοφόλι με ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 50.000 ευρώ. Έχεις 8άρα, τότε το εισόδημα μειώνεται στα 30.000 ευρώ κτλ. Αν δε έχεις ακόμα dial-up σύνδεση τότε δικαιούσαι επιστροφή φόρου γιατί είσαι φτωχαδάκι. Επίσης θα μπορούσε να φορολογεί τα Kb που κατεβάζουμε κάθε μήνα με 1 λεπτό το Kb. Άρα αν κατεβάζεις 1 Gb το μήνα, στο τέλος του επόμενου μήνα θα κληθείς να πληρώσεις 10.000 ευρώ. Αγαπάς την Ελλάδα; Απόδειξη! Μα όλα αυτά είναι παράλογα... Γιατί αυτά που έχουν επιβάλλει και ισχύουν ή θα ισχύσουν είναι πιο λογικά; Όχι βέβαια. Απλά αποτελούν απόδειξη και συνέπεια της ανικανότητάς τους.

DEBATE ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΡΧΗΓΩΝ

Μας έχουν πρήξει τα... φρύδια τις τελευταίες μέρες με το debate. Συμφωνούν όλοι ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος διεξαγωγής του, γιατί έτσι όπως γίνεται δεν αρέσει σε κανέναν. Νομίζω πως συμφωνούμε όλοι και το καλύτερο από όλα θα ήταν να το καταργήσουν εντελώς. Γιατί δεν νομίζω ότι υπάρχει ακόμα κάποιος που να πιστεύει τα λεγόμενά τους και, όπως απέδειξαν οι τελευταίοι μήνες, δεν υπάρχει καμία ηθική δέσμευση των πολιτικών για αυτά που ξεστομίζουν: όχι νέοι φόροι είπε ο πρωθυπουργός το Δεκέμβριο και όλοι θυμάστε τι ακολούθησε (αν δεν κάνω λάθος 67 νέοι φόροι ή αυξήσεις/αλλαγές υφισταμένων).
Αυτά βέβαια αφορούν την πολιτική, οπότε τι σχέση έχουν εδώ που ασχολούμαστε με την οικονομία. Δεν ξέρω κι εγώ τι θα θυσιάζα, προκειμένου να μπορέσω να κάνω μια ερώτηση σε όλους τους πολιτικούς αρχηγούς:
Με βάση την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, τι κάνατε λάθος τα τελευταία 35 χρόνια και τι πρέπει να γίνει τώρα προκειμένου η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας να φτάσει το επίπεδο των αφρικανικών χωρών; Όποιος δεν απαντήσει στην ουσία του ερωτήματος, δεν επιτρέπεται να φύγει από το στούντιο (υποθετικός κανόνας). Νομίζετε ότι θα βγει ποτέ κανένας τους από εκεί μέσα;
Πιστεύω ότι όλοι έχετε διαβάσει την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας ή έστω κάποια σχόλια γι΄αυτήν που κατατάσσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας στην 109η θέση. Μερικές από τις προηγμένες χώρες που μας ξεπέρασαν είναι η Αίγυπτος (107η), η Αιθιοπία (106η), η Κένυα (95η), η Γκάνα (92η), η Ζάμπια (90η) και η υπερχώρα Ρουάντα (67η) που για όσα χρόνια ζω έχει εμφύλιο πόλεμο με το 50% του πληθυσμού της να προσπαθεί να εξολοθρεύσει το υπόλοιπο 50%. Λογικό δεν είναι ο εμφύλιος να προάγει την ανταγωνιστικότητα;

ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ ΚΙ ΟΜΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ

Πλάκα έχουμε. Ακόμα και για τα πιο απλά πράγματα δεν μπορούμε να αποφασίσουμε. Σήμερα το πρωί διάβαζα τις ειδήσεις της ημέρας, λίγο πριν το άνοιγμα της αγοράς. Μία από τις σημαντικότερες ειδήσεις που "έπαιζε" σχεδόν παντού ήταν η διάθεση του 5% της Eurobank ή περίπου 26,2 εκ. μετοχές.
"Σε placement πάει η Eurobank μέσω της Goldman Sachs" διάβασα στις τρεις πρώτες ιστοσελίδες και κατάλαβα τι γίνεται. Έλα όμως που ήρθε η τέταρτη και έλεγε ότι η Goldman Sachs αγοράζει το 5% της Eurobank. Αν ήταν μία μεμονωμένη ιστοσελίδα θα έλεγα ΟΚ, λάθη γίνονται. Έλα όμως που έτσι το διατύπωναν κι άλλες. Ακόμα κι αν έτσι κατάλαβε ο συντάκτης της είδησης, μια τέτοια είδηση θα έκανε πάταγο στην αγορά. Άρα θα έπρεπε να ρίξει μια ματιά κι αλλού και να διαβάσει 2-3 σχόλια, όχι απλά να ικανοποιηθεί με την ανάγνωση του δελτίου τύπου. Αν σε τόσο μεγάλες ειδήσεις γίνονται τόσο τραγικά λάθη, σκεφτείτε τι γίνεται στις μικρότερες και δεν τα παίρνουμε χαμπάρι. Γι' αυτό επαναλαμβάνω: διαβάζουμε τις ειδήσεις, αλλά δεν τις δεχόμαστε άκριτα. Αξιολογούμε τα γραφόμενα και τα διασταυρώνουμε με άλλες πηγές.

ΕΚΛΟΓΕΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΤΣΕΠΗ ΜΑΣ

Θα προσπαθήσω να ξετυλίξω το εκλογικό κουβάρι από την οπτική γωνία του Έλληνα επενδυτή που θέλει να ψηφίσει το καλύτερο για το συμφέρον του. Ας δούμε πρώτα ορισμένα αδιαμφισβήτητα γεγονότα:
1) Τα δύο μεγάλα κόμματα που κυβερνούν τη χώρα τα τελευταία 30 χρόνια προσπαθούν να συναγωνιστούν το ένα το άλλο ποιο θα καταφέρει να επιτύχει βαρύτερο πλήγμα στην οικονομία. Δεν το λέω εγώ, το λένε τα στοιχεία. Και τα δύο παραλαμβάνουν "καμμένη γη", αλλά μετά τη διακυβέρνησή τους όχι απλά δεν γίνεται αναδάσωση, αλλά επεκτείνεται το ποσοστό της καμμένης γης. Τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά.
2) Κανένα από τα δύο δεν προβαίνει σε αποφάσεις με βάση το συλλογικό συμφέρον, αλλά με βάση το "σπρώξιμο" των επιχειρηματιών εκείνων που θα αυξήσουν στο μέγιστο τα ωφέλη αυτών που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Με πιο απλά λόγια, πόση μίζα μου δίνεις για να πάρεις τη δουλειά;
3) Αναπτυξιακή πολιτική... Εξίσου υπαρκτή με τον Άη Βασίλη και την έξυπνη ξανθιά όπως λέει και το ανέκδοτο.
Ωστόσο και αυτή τη φορά, πάλι το ένα από τα δύο θα μας κυβερνήσει. Έστω λοιπόν ότι θέλει κάποιος επενδυτής να ψηφίσει το ένα από αυτά αποκλειστικά και μόνο με βάση το συμφέρον του. Εξάλλου η πολιτική ιδεολογία δεν παίζει ρόλο, αφού η πολιτική τους είναι η ίδια σε αυτόν τον τομέα: κατακόρυφη αύξηση της προσωπικής περιουσίας των βουλευτών.
Πάμε πρώτα στο κυβερνών κόμμα. Τι λέει για την οικονομία; Δεν έκανε το παραμικρό καλό τα τελευταία 5,5 χρόνια, έφαγε με χρυσά κουτάλια και παρά τις προειδοποιήσεις για την επερχόμενη κρίση δεν έλαβε το παραμικρό προληπτικό μέτρο. Οι φωστήρες της οικονομικής πολιτικής αποφάσισαν λοιπόν πως αντί να μειώσουν τις δαπάνες του Δημοσίου, κάτι που κάνουν όλες οι κυβερνήσεις και εταιρείες ανά τον κόσμο, αποφάσισαν να μας τσακίσουν στους φόρους. Και βέβαια μαζί με τα ξερά, κάηκαν και τα χλωρά. Πώς είναι δυνατόν να ξεχάσει κανείς πως εν μέσω παγκόσμιας χρηματιστηριακής κατάρρευσης κάποιος πραγματικά "φωτισμένος" στο ΥΠ.ΟΙΚ. αποφάσισε να φορολογήσει τις χρηματιστηριακές συναλλαγές; Σε μια αγορά που οι ζημιές παγκοσμίως ήταν τρομακτικές, αποφάσισαν να εξοντώσουν τους όποιους συμμετέχοντες επιβάλλοντας φόρο. Και μετά το έπαιξαν καλοί, αναβάλλοντας για μερικούς μήνες την επιβολή του. Δικαιώθηκε ο πρωθυπουργός, το μαχαίρι έφτασε στο κόκκαλο, μόνο που αυτό έγινε στους λάθος ανθρώπους. Στους "νταβατζήδες" έπρεπε να φτάσει το μαχαίρι στο κόκκαλο, όχι στους κακομοίρηδες. Ξεχνάμε όλοι βέβαια ότι οι νταβατζήδες έχουν συγκεντρώσει τόσο πολύ λίπος, που δεν υπάρχει μαχαίρι αρκετά μακρύ για να φτάσει στο κόκκαλο!
Επιπλέον επέβαλλαν έκτακτη εισφορά σε όσους έκαναν το μέγα λάθος να δηλώσουν τα έσοδα από μερίσματα και αγοραπωλησίες μετοχών. Και όχι απλά επέβαλλαν έκτακτη εισφορά, την κατέστησαν και παράνομη φορολογώντας το 2009, τα κέρδη του 2007. Αυτό βέβαια δεν έγινε κατά λάθος. Το 2008, δεν μιλάμε για μερίσματα και κέρδη, αλλά για τεράστιες ζημιές, οπότε τι θα φορολογούσαν; Άσχετα με την απόφαση του δικαστηρίου, η επιβολή αυτού του νεόυ φόρου είναι πέρα για πέρα άδικη (για πολλούς ακόμα λόγους). Τι ακόμα έκαναν; Έδωσαν ποσοστό του ΟΤΕ στους Γερμανούς, σωστή κίνηση αυτή, αλλά αντί να επιβάλλουν τη δημόσια πρόταση με βάση τους νόμους, επέλεξαν για μια ακόμα φορά το δρόμο της παρανομίας...
Επιπλέον επέβαλλαν φόρο στα κέρδη των εταιρειών (αυτό είναι το σωστό) και από τα κέρδη που έμειναν, τα φορολόγησαν ξανά πριν διανεμηθούν στους μετόχους. Και οι νόμοι περί αποφυγής διπλής φορολόγησης;
Ωραία λοιπόν, δεν τους ψηφίζουμε αυτούς, ας ψηφίσουμε τους άλλους. Φωτιά να πέσει να μας κάψει. Ειλικρινά απορώ πώς μπορεί κάποιος να ζητάει την ψήφο μου, λέγοντάς μου ότι "δεν με νοιάζει αν αυτό που προτείνω είναι ηθικό και νόμιμο, εγώ όμως θα σε κάψω". Γιατί ρε παιδιά; Ως νέοι Χίτλερ, δρομολογήσατε το ολοκαύτωμα του 2000 και τώρα σπεύδετε να ολοκληρώσετε το έργο σας εξοντώνοντας όποιους επενδυτές του ΧΑΑ τόλμησαν να επιζήσουν. Αύξηση στους φόρους των επιχειρήσεων σε μια τόσο δύσκολη περίοδο και μετά διπλή φορολόγηση των μερισμάτων μέσω της φορολογικής κλίμακας. Πάλι διπλή φορολόγηση, πάλι αντίθετα στην κείμενη νομοθεσία, πάλι σφυρώντας αδιάφορα. Θέλετε να πάρετε κάτι παραπάνω από τα μεγάλα εισοδήματα; Ωραία, φορολογήστε τα μερίσματα είτε μόνο στην πηγή τους (στα κέρδη των εταιρειών) είτε καταργήστε το φόρο των επιχειρήσεων και φορολογήστε τα έσοδα των πολιτών από μερίσματα από ένα ποσό και πάνω. Πχ. τι είναι το όριο των 30.000 ευρώ στις μέρες μας; Τίποτα απολύτως. Ένας μέσος μισθωτός παίρνει περίπου 15-20.000 ευρώ ετησίως από τη δουλειά του (και άλλα τόσα αν προστεθεί το εισόδημα της συζύγου) και αν έχει κάνει το λάθος να συμπληρώνει το εισόδημά του με μερικά μερίσματα και κάποιο επιπλέον ποσό από τόκους (ταμιευτηρίου, αμοιβαίων κεφαλαίων, ομολογιών κτλ), εσείς τον αντιμετωπίζετε σαν "μεγαλοκαρχαρία". Το μόνο που θα καταφέρουν με αυτές τις εξαγγελίες είναι να αυξήσουν τη φοροδιαφυγή και να την κάνουν κοινωνικώς αποδεκτή!
Βέβαια είναι εύκολο να "καις" τα επιχειρήματα των άλλων και να μην προτείνεις λύση. Λύσεις υπάρχουν πολλές, αρκεί να τις εφαρμόσει κάποιος. Μείωση για παράδειγμα του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Δραματική μείωση όπως στη Ρουμανία στην οποία το ΔΝΤ πρότεινε τη μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων κατά 300.000. Δε λέω να πάνε σπίτια τους όλοι, απλά να μείνουν αυτοί που εργάζονται και όχι αυτοί που αριστεύουν στο μπεγλέρι. Και αφού γίνει το ξεσκαρτάρισμα με βάση την απόδοση στη δουλειά και όχι κομματικά κριτήρια, όσοι μείνουν να πάρουν 50% αύξηση στο μισθό τους. Το κέρδος για τον προϋπολογισμό θα είναι τεράστιο. Λύσεις υπάρχουν πολλές ακόμα, αλλά για να επιλεγούν θα πρέπει να υπάρξει αξιοκρατία. Κάτι που κανείς δεν αναφέρει στις προεκλογικές του υποσχέσεις γιατί το μαύρο που θα φάει θα είναι πιο μαύρο και από τα πρόσφατα καμμένα...

ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ

Έχω ξαναπεί πως δεν είμαι από αυτούς που γνωρίζουν τα παρασκήνια της ελληνικής αγοράς. Μπορώ απλώς να κρίνω κάποιες κινήσεις, ανακοινώσεις κτλ και να βγάλω κάποια συμπεράσματα. Γι' αυτό και λέω πως η αγορά κάνει -σχεδόν πάντα- αυτό που δεν περιμένουν οι πολλοί.
Η πρώτη αντίδραση από την ανακοίνωση των εκλογών ήταν η πτώση, που έφτασε μέχρι και το 4,5% ενδοσυνεδριακά. Πολλοί πανικοβλήθηκαν και έσπευσαν να πωλήσουν για να προλάβουν τα χειρότερα. Λάθος κίνηση. Η δεύτερη αντίδραση, ακόμα δεν έχει περάσει μία εβδομάδα από την ανακοίνωση των εκλογών, είναι η δυνατή άνοδος. Αυτή η κίνηση σηκώνει συζήτηση. Η ανακοίνωση των εκλογών από μόνη της δεν είναι λογικό να προκαλεί άνοδο του χρηματιστηρίου. Αν ήταν έτσι, τότε να προκηρύσσαμε εκλογές κάθε μήνα! Στατιστικά, το διάστημα που ακολουθεί το σχηματισμό νέας κυβέρνησης (είτε από το ίδιο είτε από άλλο κόμμα), οι τιμές των μετοχών κινούνται ανοδικα. Άρα σωστά κάνει όποιος μπαίνει στην αγορά. Το θέμα βέβαια είναι σε ποια τιμή μπαίνει κανείς. Γιατί στατιστικά και θα χρησιμοποιήσω εδώ ένα πρόσφατο παράδειγμα, η μετοχή του ΔΟΛ θα είναι πάνω μετά από 6 μήνες σε σχέση με την τιμή της δύο μέρες πριν την προκήρυξη των εκλογών. Όσοι όμως αγόρασαν 3-4 μέρες μετά την προκήρυξη των εκλογών και με την τιμή να έχει σημειώσει άνοδο κοντά στο 50%, δεν είναι βέβαιο ότι θα βγουν κερδισμένοι. Ναι λοιπόν στις αγορές μετοχών με μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όχι όμως στις υπερβολές του τύπου αγορά στο +30%.
Κάτι ακόμα που έχει σημασία είναι ότι μπορεί οι τιμές 6 μήνες μετά τις εκλογές να είναι πάνω, αυτό όμως δεν αποκλείει να έχει γίνει μια διόρθωση στο ενδιάμεσο. Επίσης μην περιμένετε ότι ΟΛΕΣ οι μετοχές θα είναι πάνω. Ειδικά όσοι ασχολούνται με τον 140άρη, το πεδίο για "παιχνίδια" και χειραγώγηση αυτή την περίοδο είναι ορθάνοιχτο. Από τις μετοχές που σημειώνουν "τρελή" άνοδο, οι μισές περίπου το κάνουν δικαιολογημένα και οι άλλες μισές εντελώς αδικαιολόγητα. Όσοι δεν είναι μέσα στο κόλπο για να γνωρίζουν σε ποια κατηγορία ανήκει το χαρτί που αγόρασαν, θα χρειαστεί περίπου ένας χρόνος για να δουν αν είναι στους νέους εκατομμυριούχους ή στα νέα κορόιδα. Και δυστυχώς, όσοι χρειαστεί να περιμένουν για να δουν που ανήκουν, κατά συντριπτική πλειοψηφία ανήκουν στα κορόιδα. Γιατί οι νέοι εκατομμυριούχοι γνωρίζουν εκ των προτέρων που "έμπλεκαν".
Η προσοχή αυτή την περίοδο πρέπει να είναι μεγάλη, όπως και η συμμετοχή. Γιατί όσα φέρνει η (προεκλογική) ώρα, δεν τα φέρνει ο (υπόλοιπος) χρόνος. Καλή τύχη δεν λέω ποτέ, δεν μετράει στο πόκερ και στα χρηματιστήρια. Καλές επιλογές λοιπόν.

ΑΡΧΙΣΑΝ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ

Δημοσιεύθηκε χθες η πρώτη έκθεση από ξένο οίκο σχετικά με την πορεία του χρηματιστηρίου και τις εκλογές. Δύσκολα τα πράγματα... Δηλώνω για μία ακόμα φορά καχύποπτος όταν ακούω κάποιο νέο που είναι υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό. Με λίγα λόγια, η έκθεση της Citibank ανέφερε ότι πολύ καλό θα είναι αν κερδίσει η ΝΔ και συνεχιστεί η ίδια πολιτική, εξίσου καλό θα είναι αν κερδίσει το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ακολουθεί σχεδόν την ίδια πολιτική και λιγότερο καλό θα είναι αν κερδίσει κάποιο από τα δύο κόμματα χωρίς αυτοδυναμία. Το ότι ΝΔ και ΠΑΣΟΚ είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος και πως η πολιτική δεν αλλάζει, το δέχομαι. Αυτό το έργο βλέπουμε από το 1985 και μετά.
Αν όμως δεν υπάρξει αυτοδυναμία, ότι όλα ΟΚ, μην χάνουμε την ψυχραιμία μας, δεν το δέχομαι. Δεν μπορεί από τη μία να μας λένε ότι η ελληνική οικονομία έχει ανάγκη άμεσων και ριζικών μέτρων και από την άλλη να μας λένε ότι δεν πειράζει αν δεν παρθούν τα μέτρα αυτά μετά από 6 μήνες. Γιατί αν δεν έχουμε αυτοδυναμία, θα συζητάμε μέχρι τα Χριστούγεννα για τη συγκρότηση κυβέρνησης και μετά θα έχουμε εκλογές για Πρόεδρο. Αν και τότε δεν υπάρξει αυτοδυναμία, συζητάμε ότι μπορεί να έχουμε νέες εκλογές κτλ. Σε όλο αυτό το διάστημα, κανένα μέτρο για την οικονομία δεν θα μπορεί να ψηφιστεί. Άρα το επιβεβλημένες αλλαγές εδω και τώρα, θα γίνει ίσως γίνουν αλλαγές, αλλά κάποια στιγμή στο μέλλον! Δεν μπορεί αυτό να μην είναι αρνητικό.
Άρα, πονηρά σκεπτόμενος, μήπως η έκθεση αυτή έχει ως στόχο απλά να κερδίσει την εύνοια της νέας κυβέρνησης ή να δώσει χρόνο στη Citi και στους πελάτες της να πουλήσουν μέρος των μετοχών τους;

ΒΟΜΒΕΣ ΚΑΙ... ΒΟΜΒΕΣ

Η Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου είναι μια ημέρα που θα μελετηθεί αρκετά στο μέλλον όσον αφορά το χρηματιστήριο. Το πρωί αυτής της ημέρας, το ΧΑΑ δέχτηκε τρομοκρατική επίθεση, από την οποία δεν καταστράφηκε το κεντρικό δίκτυο των υπολογιστών μεν, αλλά ένα πολύ μεγάλο μέρος των γραφείων των εργαζομένων. Το χρηματιστήριο όμως λειτούργησε κανονικά και η συμπεριφορά των επενδυτών ήταν "κόσμια". Εν μέσω κλίματος διόρθωσης και ρευστοποιήσεων στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, ο ΓΔ υποχώρησε μέχρι και 2,5% για να κλείσει τελικά στο -1,26%. Οι κάμερες ασφαλείας λειτούργησαν κανονικά, αλλά δεν κατάφεραν να καταγράψουν το πρόσωπο του τρομοκράτη. Ίσως επειδή φορούσε κουκούλα, δεν γνωρίζω τον ακριβή λόγο.
Η μεγάλη βόμβα όμως στα θεμέλια του χρηματιστηρίου έσκασε το ίδιο βράδυ. Ο τρομοκράτης είναι γνωστός και κάνει επιθέσεις από το 2004, δίχως να τον έχει συλλάβει κανείς. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε εκλογές! Σιγά, εδώ δεν "μασήσαμε" από τη βόμβα, τι να μας πει τώρα και ο Κωστάκης... Μέγα λάθος. Η πτώση της επόμενης ημέρας έφτασε το 4,5% για να κλείσει τελικά ο ΓΔ στο -2,57%. Δικαιώνομαι που έγραψα στις 2/9 ότι οι τρομοκράτες θα έκαναν πολύ μεγαλύτερη ζημιά αν σόρταραν μετοχές, παρά με τη βόμβα. Τώρα που το σκέφτομαι ξανά, μήπως η διενέργεια εκλογών ήταν μέρος του τρομοκρατικού χτυπήματος;

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΜΕΡΟΣ 2

Οι απώλειες του γενικου δείκτη αγγίζουν το 4% αυτή την ώρα (λίγο μετά τις 13:00), λόγω του γενικού ξεπουλήματος σε όλο το ταμπλό. Αξιοσημείωτη είναι η άνοδος του ΔΟΛ άνω του 7%, του εκδοτικού συγκροτήματος που έχει στενές σχέσεις και στηρίζει το ΠΑΣΟΚ. Οι απώλειες στις τράπεζες ξεπερνούν το 5%, στην Πειραιώς συγκεκριμένα ξεπερνούν το 7% και όλα δείχνουν ότι ο επόμενος μήνας θα προσφέρει πολύ μεγάλες συγκινήσεις.
Οι στρατηγικές είναι δύο. Ή κάθεσαι στην καρέκλα σου και παρατηρείς όσα θα γίνουν ως απλός θεατής (η καλύτερη λύση αν δεν έχεις γερό στομάχι) ή συμμετέχεις ενεργά με αυξημένες πιθανότητες πολύ μεγάλου κέρδους ή ζημίας.
Το θέμα είναι πως ενώ όλοι παραδέχονται πως πρέπει να δοθεί πάρα πολύ μεγάλη έμφαση στην οικονομία, δεν πρόκειται να γίνει απολύτως τίποτα. Η κυβέρνηση θα διαλυθεί και ακόμα κι αν προκύψει νέα κυβέρνηση στις 4/10, μέχρι να αναλάβουν οι υπουργοί θα έχει τελειώσει το έτος.
Αυτό που προβλέπω πάντως και δυστυχώς δεν είναι καλό είναι πως μάλλον θα πάμε σε νέα απογραφή από τη νέα κυβέρνηση. Κι όλοι θυμούνται τα κωμικοτραγικά που συνέβησαν μετά την απογραφή του 2004. Τα αποτελέσματα για την οικονομία θα είναι τραγικά. Και δυστυχώς, ακόμα και η αλλαγή της κυβέρνησης, δεν φαίνεται να έχει το παραμικρό θετικό νέο στον ορίζοντα. Έκτακτη εισφορά, ημιυπαίθριοι, ΕΤΑΚ και λοιπά θέματα που απασχολούσαν την εγχώρια οικονομική επικαιρότητα, πλέον περνούν σε δεύτερη μοίρα κι ένας Θεός ξέρει πως θα κλείσει η μαύρη τρύπα του Δημοσίου. Ακόμα κι αν υπάρξουν νέα μέτρα, μέχρι να οριστικοποιηθούν, να ψηφιστούν και να εφαρμοστούν, θα έχουμε μπει στο 2010. Εκτός αν πιστεύει κανείς πως ο Γιωργάκης έχει έτοιμο πρόγραμμα. Ακόμα κι αν έχει πάντως, στην περίπτωση που δεν συγκεντρώσει αριθμό βουλευτών ικανό να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μάλλον δεν πρόκειται να το εφαρμόσει. Και αυτό που χρειάζεται η ελληνική οικονομία δεν είναι απλά ένα "καλό" πρόγραμμα, αλλά κόντρα με όλα τα συμφέροντα που έχουν οδηγήσει την οικονομία σε αυτή την άθλια κατάσταση. Και γράφοντας αυτό εννοώ από τα συμφέροντα των εργαζομένων μέχρι τα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρήσεων. Η επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας χρειάζεται μικρότερο δημόσιο τομέα, με λιγότερα δικαιώματα στο αραλίκι και λιγότερη ανοχή στα "θέλω" των νταβατζήδων του τόπου. Πιστεύει κανείς πως θα γίνει κάτι τέτοιο;

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ

Φυσικά και δεν αναφέρομαι στο αποτέλεσμα των εκλογών το οποίο είναι πολύ νωρίς για να το ξέρουμε, αλλά στην επίπτωση που έχει η διενέργεια εκλογών για το χρηματιστήριο. Και μάλλον δεν είναι καλά αυτά τα νέα, καθώς ξεκινήσαμε με πτώση κοντά στο 2,8%. Όπως είναι φυσικό, το επόμενο διάστημα και μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου (4/10 αναφέρουν όλοι) που θα γίνουν οι εκλογές, το παιχνίδι στο ταμπλό θα είναι έντονο. Σίγουρα θα ακούσουμε φήμες για τις διοικήσεις των εισηγμένων εταιρειών που ελέγχονται από το Δημόσιο, αλλά και για τους διοικητές ιδιωτικών εταιρειών οι οποίοι θα μετακινούνται σε νέες θέσεις από τη νέα κυβέρνηση. Άλλες από αυτές θα έχουν βάση, άλλες όχι. Το ζητούμενο είναι να καθορίσουμε τη στρατηγική μας και να μην την αλλάζουμε ανάλογα με τις διαθέσεις που έχουν τα παπαγαλάκια.

ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ

Ξεκινάω να γράφω πριν ολοκληρώσει (με λένε Κώστα και μόλις τελείωσα) ο πρωθυπουργός τις δηλώσεις του. Δεν είμαι υποστηρικτής κανενός μεγάλου κόμματος, αλλά ασχολούμαι με την οικονομία. Ειλικρινά δυσκολεύομαι να πιστέψω όσα ακούω. Όχι δεν ψιλοκαταφέρνει να με πείσει, απλά δεν περίμενα να ακούσω τόσες -συγνώμη για την έκφραση- αρλούμπες. Μου θυμίζει τη διαφήμιση εταιρείας κινητής τηλεφωνίας, στην οποία ανεξαρτήτως επιθυμίας του κάθε παιδιού, η απάντηση του Αη Βασίλη ήταν "ένα ελαφάκι για τον Κωστάκη". Μέχρι και το όνομα ταιριάζει.
Απορώ πως δεν ντρέπεται να βγει και να πει αυτά που λέει. Ούτε καν το πρόσωπο δεν σε πείθει. Με τις εκφράσεις του δείχνει ότι ούτε ο ίδιος δεν πιστεύει όσα λέει και κοιτάζει με τρόμο την κάμερα, λες και μπορεί να του απαντήσει "καλά τα λες, συνέχισε".
Παραθέτω ορισμένες εκφράσεις που με έκαναν να ξεκαρδιστώ στα γέλια, νομίζω πως ούτε καν σχόλιο δεν χρειάζεται:
"τα μέτρα που λάβαμε για την οικονομία"
"εγγυηθήκαμε τις καταθέσεις"
"αποτρέψαμε τα χειρότερα"
"συμβάλλαμε στην αύξηση της ρευστότητας στην αγορά"
"σώσαμε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις"

Νομίζω ότι αυτά αρκούν. Ειλικρινά θα ήθελα να μπορούσα να μιλήσω με κάποιον από τους "υπευθύνους" της κυβέρνησης και να μου εξηγήσει πότε, πώς, από ποιον και με ποιο σκοπό έγιναν όλα αυτά. Γιατί εγώ δεν πήρα κάτι χαμπάρι. Μπορεί βέβαια εγώ να είμαι βλάκας ή να τα λέω από κακία, γιατί υποστηρίζω τους άλλους. Νομίζω ότι τα μόνα που μας σώζουν είναι η μαζική αυτοκτονία ή η μαζική μετανάστευση, όταν αναλάβουν οι άλλοι.
Δυστυχώς, η πορεία της οικονομίας, των εταιρειών και του χρηματιστηρίου είναι άμεσα συνδεδεμένες με τους πολιτικούς μας. Άρα τα πράγματα δεν είναι καλά. Επιπλέον, το σενάριο αυτό ήταν γνωστό από καιρό. Χάνει τις εκλογές τώρα η ΝΔ, αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν έχει επαρκείς βουλευτές για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Οπότε πάμε πάλι σε εκλογές το Μάρτιο, με νέο εκλογικό νόμο και μεγάλο πριμ εδρών για το νικητή. Σε 5 μήνες, ακόμη κι αν το ΠΑΣΟΚ είχε αξιόλογα στελέχη, δεν θα προλάβαινε να αλλάξει κάτι στην οικονομία. Άρα το ΠΑΣΟΚ θα έχει φθορά, την οποία ευελπιστεί να εκμεταλλευτεί η ΝΔ. Αλί σε μας. Η επιλογή μας είναι εύκολη: μπορούμε να ψηφίσουμε τον Ντίλιγκερ ή τον Αλ Καπόνε, γιατί τέτοιου βεληνεκούς είναι οι πολιτικοί μας. Το μεγάλο πρόβλημα όμως είναι πως αν το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αυτοδυναμία και συρθούμε σε μαρκά περίοδο προεκλογικών αναμετρήσεων, μιλάμε για νέο φούντο στο χρηματιστήριο, ίσως και κάτω από τα χαμηλά του Μαρτίου, οπότε θα δικαιωθούν οι Κασσάνδρες. Δυστυχώς, ακόμα και για τον πιο φανατικό Νεοδημοκράτη που ασχολείται με το χρηματιστήριο (και μη με παρεξηγήσετε για αυτό που θα γράψω) είναι καλύτερα να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα με τεράστια διαφορά. Μια ισχυρή κυβέρνηση αποτελεί το καλύτερο εφόδιο για την προσπάθεια του ΓΔ να φτάσει και να ξεπεράσει τις 3.000 μονάδες.

ΠΕΡΙ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ

Όλοι μιλούν για μια επικείμενη διόρθωση στο χρηματιστήριο. Άλλοι κάνουν λόγο για διόρθωση της τάξεως του 5-10% και άλλοι για γύρισμα στις 1.500 μονάδες. Όλοι έχουν τα επιχειρήματά τους. Κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει: αν το ήξερε θα είχε βγάλει τόσα χρήματα ώστε να μην ασχολείται με αναλύσεις και προβλέψεις! Παραθέτω 5 λόγους για τους οποίους μπορεί να έρθει η διόρθωση και άλλους 5 για τους οποίους δεν θα έρθει. Διαλέγετε και παίρνετε τι θεωρείτε πιο πιθανό να συμβεί. Απλά θέλω να διευκρινίσω ότι με τις μεταβλητότητες των περασμένων δύο ετών, μια υποχώρηση της τάξης του 5% δεν μπορεί να θεωρηθεί διόρθωση, καθώς τέτοιες διακυμάνσεις του ΓΔ βλέπουμε αρκετές φορές κάθε μήνα. Μερικές φορές μάλιστα καταγράφονται και ενδοσυνεδριακά!

Η διόρθωση θα έρθει επειδή:
1) Υπάρχουν 50 εκ. μετοχές της Εθνικής αγορασμένες στα 11,3 ευρώ. Άρα οι κάτοχοί τους καταγράφουν υπεραξία 100%. Αν θελήσουν να κατοχυρώσουν τα κέρδη τους πουλώντας την Εθνική ακόμα και στα 17 ευρώ (κέρδος 50% σε ένα μήνα), ο ΓΔ μπορεί να υποχωρήσει κοντά στις 2.000-2.100 μονάδες, δηλαδή περίπου 23% από τα τρέχοντα επίπεδα.
2) Οι ΑΜΚ των τραπεζών στο επόμενο διάστημα, δημιουργούν ιδανικό έδαφος για χειραγώγηση. Άρα με αυτή την αφορμή μπορεί όντως να έρθει η διόρθωση.
3) Τα χρηματιστήρια παγκοσμίως έχουν "τρέξει" πολύ περισσότερο απ' όσο δικαιολογούν τα νέα από την πραγματική οικονομία. Άρα μια διόρθωση είναι απολύτως λογική.
4) Τα κέρδη από τα χαμηλά του Μαρτίου είναι πάρα πολύ μεγάλα. Άρα, εν όψει και του κλεισίματος της χρονιάς (Οκτώβριο-Νοέμβριο), πολλοί μπορεί να θελήσουν να τα κατοχυρώσουν.
5) Να υπάρξει μπαράζ ανακοινώσεων κακών αποτελεσμάτων 9μηνου από το εξωτερικό στις αρχές Οκτωβρίου, το οποίο θα προκαλέσει τη διόρθωση.

Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη:
1) Όλοι περιμένουν τη διόρθωση όχι με φόβο, αλλά ως ευκαιρία να αγοράσουν σε χαμηλότερες τιμές. Άρα όλοι αυτοί δεν θα επιτρέψουν στις τιμές να πέσουν πολύ.
2)Οι ΑΜΚ των τραπεζών στο επόμενο διάστημα, δημιουργούν ιδανικό έδαφος για χειραγώγηση. Άρα πολλοί μπορεί να περιμένουν διόρθωση και να πάρουν ανάλογες θέσεις στα παράγωγα, αλλά να βρουν μπροστά τους ισχυρή άνοδο, όπως έγινε το καλοκαίρι με την ΑΜΚ της Εθνικής.
3) Όλοι περιμένουν τη διόρθωση. Ωστόσο, το χρηματιστήριο ποτέ δεν κάνει αυτό που περιμένουν όλοι. Άρα όλοι θα την περιμένουν, αλλά η διόρθωση δεν θα έρθει.
4) Όλοι οι ισχυροί του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους σε μετοχές. Πρόσφατο παράδειγμα η Fidelity στην Alpha. Όταν μια εταιρεία του μεγέθους της Fidelity αγοράζει στα 12 ευρώ, δεν το κάνει για να πουλήσει στα 13. Σίγουρα περιμένει την τιμή της μετοχής στο μέλλον πάνω από τα 20 ευρώ. Αυτό βέβαια δεν είναι απαραίτητο να γίνει άμεσα, αλλά μέσα στα επόμενα 1-3 χρόνια.
5) Να ανακοινωθούν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα από τα αναμενόμενα, οπότε να δημιουργηθεί εκ νέου ισχυρό ανοδικό κλίμα.

Όπως καταλαβαίνετε, η λογική δεν έχει σχέση με το χρηματιστήριο. Γι' αυτό και πολλά από τα επιχειρήματα είναι αντικρουόμενα. Επίσης πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψιν και ο παράγοντας εκλογές. Θα γίνουν, δεν θα γίνουν, ο χρόνος τους, το αποτέλεσμα (αυτοδυναμία ή όχι), η επανάληψή τους το Μάρτιο (αν γίνουν πρόωρες και δεν υπάρχει η απαιτούμενη πλειοψηφία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας), όλα αυτά θα επηρεάσουν την πορεία του χρηματιστηρίου. Όπως λοιπόν γράφω πολύ συχνά, όταν έχουμε υπομονή, ο χρόνος κυλάει υπέρ μας.

ΕΚΡΗΚΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ

Πραγματικά εκρηκτικό θα είναι το κλίμα στο χρηματιστήριο σήμερα, καθώς στις 5:30 τα ξημερώματα εξεράγη εκρηκτικός μηχανισμός που έχει προκαλέσει ζημιές στο κτίριο. Ο μηχανισμός ήταν τοποθετημένος σε ένα λευκό βαν που ήταν παρκαρισμένο επί της οδού Χρηματιστηρίου (κάθετη στην Αθηνών).
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση που εξεδώθει στις 9:00, το χρηματιστήριο θα λειτουργήσει κανονικά, παρά τις πολύ μεγάλες υλικές ζημιές που έχει υποστεί το κτίριο.
Η εικόνα στην τηλεόραση δεν λέει όλη την αλήθεια. Στις τηλεοπτικές εικόνες φαίνεται σαν να έχουν σπάσει μερικά τζάμια, αλλά η αλήθεια είναι άλλη. Στο εσωτερικό του κτιρίου έχουν προκληθεί εκτεταμένες ζημιές και πολλές θέσεις εργασίας έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Ωστόσο, παρά το αρχικό έντονα αρνητικό κλίμα, θεωρώ πως το ΧΑ θα ξεπεράσει και αυτό το πρόβλημα και σύντομα θα έχουν όλοι ξεχάσει αυτή την τρομοκρατική ενέργεια.
Ευτυχώς που οι τρομοκράτες είναι παλαιών αρχών. Ξοδεύουν τα κονδύλια και το χρόνο τους σε βόμβες. Πάλι καλά, εφόσον βέβαια και ο τραυματισμός της γυναίκας δεν είναι σοβαρός, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες. Το πλήγμα που θα είχαν καταφέρει θα ήταν σαφώς μεγαλύτερο αν είχαν χρησιμοποιήσει τα κονδύλια τους για το σορτάρισμα μετοχών. Αλλά ξεχνάω... όσοι το κάνουν αυτό δεν λέγονται τρομοκράτες, αλλά ξένοι θεσμικοί και hedge funds!

ΑΝΕΞΗΓΗΤΗ ΑΝΟΔΟΣ

Όσοι παρακολουθείτε συνεχώς το χρηματιστήριο, θα είδατε στις οθόνες σας την τιμή των ΕΛΠΕ στα 8 ευρώ για μικρό χρονικό διάστημα, με άνοδο 10,5%. Ωστόσο, η μέγιστη σημερινή τιμή για τη μετοχή των ΕΛΠΕ είναι τα 7,43 ευρώ! Ανεξήγητα πράγματα. Μάλλον αυτό σχετίζεται με κάποιο πακέτο, αν και τα πακέτα δεν περνούν από το ταμπλό. Αν και έχει περάσει περίπου μία ώρα, ακόμα δεν έχει δοθεί κάποια εξήγηση γι' αυτό που συνέβη. Το μόνο λογικό που μπορώ να υποθέσω είναι πως πέρασε κάποιο πακέτο στα 8 ευρώ και κάποιος παρασύρθηκε και έβαλε αντίστοιχη εντολή στο σύστημα, σκόπιμα ή κατά λάθος.

ΑΝΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ

Θα μας τρελάνει σήμερα ο ΓΔ. Λίγο μετά τις δύο επανήλθε στα κέρδη και τώρα, λίγο πριν τις τρεις, σημειώνει άνοδο πάνω από 1%. Την ίδια στιγμή, η ανησυχία επικρατεί στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, τα οποία σημειώνουν απώλειες κοντά στο 1%.
Να θυμίσουμε ότι αναμένεται διόρθωση το προσεχές διάστημα στο χρηματιστήριο. Εξάλλου ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι οι χειρότεροι μηνες για τις αγορές. Κάτι λογικό, αφού αυτή την περίοδο προβαίνουν σε πωλήσεις οι θεσμικοί επενδυτές (Έλληνες και ξένοι) προκειμένου να καταγράψουν τα κέρδη της χρονιάς και στα χαμηλά που συνήθως σημειώνονται, τοποθετούνται ξανά προκειμένου να δημιουργηθούν οι υπεραξίες που θα καταγραφούν την επόμενη χρονιά.

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Έχω να θέσω μία ερώτηση: τι έγινε με τις περίφημες συγχωνεύσεις των ελληνικών τραπεζών;
Γιατί τώρα τις έχουν ξεχάσει όλοι;
Το θέμα "συγχωνεύσεις τραπεζών" αποτελεί διαχρονικά ένα από τα καλύτερα "εργαλεία" για όσους θέλουν να κάνουν παιχνίδι με τις μετοχές. Σε καιρούς ευημερίας, αφήνουμε να διαρεύσει ότι σχεδιάζεται κάποια εξαγορά ή συγχώνευση. Ο τύπος "τσιμπάει" και το θέμα φτάνει στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και αποτελεί αγαπημένο θέμα συζήτησης στα διάφορα forum. Αν το θέμα "πιάσει", η τιμή ανεβαίνει και μέχρι να έρθει η διάψευση από επίσημα χείλη, πουλάμε τις μετοχές με μεγάλο κέρδος. Αν η διάψευση έρθει άμεσα, η τιμή της μετοχής πέφτει, αγοράζουμε χαμηλά και όταν το θέμα ξεχαστεί και η τιμή επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα, πουλάμε σε υψηλότερες τιμές με μεγάλο κέρδος.
Σας θυμίζει κάτι αυτή η άποψη. Το 2007, με ευημερία, υπερκέρδη και υπερβάλλουσα ρευστότητα, άρχισε να ανακινείται το θέμα. Ένα χρόνο μετά, εν μέσω κρίσης, η είδηση διαψεύστηκε και οι τιμές έπεσαν ακόμα περισσότερο εξαιτίας αυτού του γεγονότος. Τώρα που η άνοδος είναι ακόμα στα αρχικά στάδια, το θέμα έχει ξεχαστεί γιατί το κέρδος θα έρθει από την άνοδο των τιμών. Προβλέπω πως θα το θυμηθούμε σε υψηλότερα επίπεδα, λίγους μήνες μετά, όταν οι τιμές θα έχουν ανέβει αρκετά και το όποιο κέρδος θα έρθει ευκολότερα από την πτώση των τιμών.

ΕΠΙΘΕΣΗ ΦΙΛΙΑΣ

Πάντα υπάρχει η απλή και η πιο περίπλοκη εξήγηση. Αν και δεν είμαι οπαδός της συνομωσιολογίας, δεν μπορώ να παραβλέψω κάποια εμφανή γεγονότα. Διαβάστε λοιπόν τη δική μου εξήγηση για αυτή την ξαφνική αλλαγή απόψεων και την επίθεση φιλίας με πληθώρα ανανεωμένων ανοδικά εκτιμήσεων για τις τιμές των ελληνικών τραπεζών. Γεγονός πρώτο: οι διεθνείς οικονομικοί οίκοι έχουν σημειώσει τεράστιες ζημιές, οι οποίες κάπως πρέπει να κλείσουν. Γεγονός δεύτερο: τα ανοίγματα είναι τόσο μεγάλα που δεν κλείνουν με έσοδα από ομόλογα, προμήθειες κλπ έσοδα. Γεγονός τρίτο: ο πανικός των πωλήσεων τελείωσε. Γεγονός τέταρτο: οι ελληνικές τράπεζες θα προβούν σε ΑΜΚ. Από τα γεγονότα αυτά βγαίνουν τα εξής συμπεράσματα: εφόσον ο πανικός τελείωσε, οι τιμές των μετοχών θα επανέλθουν σε υψηλότερα επίπεδα. Μόνο από τα χρηματιστήρια μπορείς να βγάλεις τεράστια έσοδα σε πολύ σύντομο χρόνο. Για τις ΑΜΚ οι τράπεζες θα χρειαστούν αναδόχους, οι οποίοι θα πληρωθούν αδρά. Άρα, ανεβάζουμε τις τιμές στόχους. Το κέρδος από αυτή την κίνηση για τους διεθνείς οίκους είναι πολλαπλό:
1) Κέρδη από την πώληση μετοχών που έχουν αγοραστεί σε πιο χαμηλές τιμές
2) Έσοδα από προμήθειες που εισπράττουν από τους πελάτες τους, στους οποίους προτείνουν την αγορά μετοχών
3) Συμμετοχή στις ΑΜΚ και αγορά μετοχών με σημαντική έκπτωση
4) Έσοδα εάν αναλάβουν την ΑΜΚ για λογαριασμό των τραπεζών]
5) Μελλοντικά κέρδη από την πώληση τυχόν αδιάθετων μετοχών και μετοχών που αγοράστηκαν με έκπτωση
Αυτά για να μην νομίζετε ότι ξαφνικά μας αγάπησαν και αποφάσισαν ότι εμείς (η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που δεν θα βγει αό την ύφεση το 2009, ίσως και το 2010) έχουμε τα προσόντα να ξεπεράσουμε σε απόδοση όλους τους άλλους.

ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ 28 ΔΙΣ;

Μια νέα τροπολογία που επιτρέπει την παράταση της επιστροφής των 28 δις ετοιμάζει το δημόσιο. Αν αυτό συμβεί, τότε ωφελιμένες θα βγουν και οι δύο πλευρές. Από τη μία, το δημόσιο που θα συνεχίσει να εισπράττει παραπάνω από 500 εκ. από τόκους. Σήμερα, το δημόσιο εισπράττει 470 εκ., αλλά με τη νέα τροπολογία θα αυξηθεί ο τόκος σε πάνω από 10%, άρα και τα έσοδα πάνω από τα 500 εκ. Από την άλλη, ωφελιμένες θα βγουν και οι τράπεζες, καθώς το ποσό αυτό θα αφαιρείται από την καθαρή θέση και όχι από τα έσοδα. Βέβαια, η τροπολογία αυτή θα αφορά μόνο τις μικρές τράπεζες, καθώς όλες οι μεγάλες είχαν δηλώσει ότι δεν χρειάζονταν αυτή την οικονομική ενίσχυση και πως θα επέστρεφαν τα χρήματα το ταχύτερο δυνατό. Δεν πιστεύω λοιπόν ότι οι διοικήσεις των μεγάλων τραπεζών θα κάνουν χρήση αυτής της τροπολογίας.
Να υπενθυμίσουμε ότι τα 500 εκ. αποτελούν ένα πολύ σημαντικό έσοδο για το δημόσιο, τα έσοδα του οποίου καταρρέουν με ρυθμούς ταχύτερους απ' ότι δικαιολογεί η κακή οικονομική συγκυρία. Θα κάνει λοιπόν οτιδήποτε μπορεί προκειμένου να συνεχίσει να εισπράττει αυτό το έσοδο, όχι μόνο από τις μικρές, αλλά και από τις μεγάλες τράπεζες. Μην εκπλαγείτε λοιπόν αν συνεχίσει να "τρέχει" η ενίσχυση των 28 δις και παράλληλα επιτραπεί στις τράπεζες να δώσουν μέρισμα και -το κυριότερο για αυτές- μπόνους στα στελέχη τους. Παράλληλα, αυτό αποτελεί μια παραδοχή ότι οι τράπεζες επενδύουν πιο σωστά και καταφέρνουν να έχουν μεγαλύτερα έσοδα απ' ότι θα είχε το δημόσιο εάν διαχειριζόταν αυτά τα χρήματα. Οι τράπεζες έχουν κέρδη και μπορούν και δίνουν και τόκο 10% στο δημόσιο. Εάν μάλιστα διαχειριστούν για αρκετά χρόνια αυτά τα χρήματα, ενδέχεται να μπορέσουν να δώσουν πίσω και τους τόκους και το κεφάλαιο, από τα κέρδη που θα έχουν από τη διαχείριση των 28 δις. Αυτό συμφέρει και τους Έλληνες φορολογούμενους. Καλύτερα να διαχειρίζονται οι τράπεζες τα 28 δις, παρά να "τρώνε" οι διάφοροι υμέτεροι με χρυσά κουτάλια.

Η ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΦΟΡΟΣ

Έχω μείνει με το στόμα ανοιχτό. Δεν μπορώ να πω ούτε λέξη. Πώς να απαντήσω σε όλους όσους με ρωτούν γιατί δεν ασχολούνται οι νέοι με την πολιτική. Οι ίδιοι οι πολιτικοί μας δίνουν την απάντηση. Τελευταίο παράδειγμα ο υπουργός Οικονομικών. Διάβασα μια χθεσινή δήλωση του κ. Παπαθανασίου και αισθάνθηκα πολύ χαζός. Δεν κατάλαβα που αναφερόταν ο υπουργός. Η δήλωση ήταν "όχι άλλοι έκτακτοι φόροι". Για ποιους έκτακτους φόρους μιλάει ο υπουργός, αφού δεν έχει επιβληθεί κάποιος έκτακτος φόρος; Ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει το Δεκέμβριο του 2008 ότι δεν θα επιβληθούν νέοι φόροι, δήλωση την οποία επανέλαβε λίγο πριν από τις Ευρωεκλογές του Ιουνίου. Και σύσωμη η κυβέρνηση βάλθηκε να μας πείσει ότι δεν επιβλήθηκε κάποιος φόρος, την επομένη της ανακοίνωσης της φοροκαταιγίδας του Ιουνίου. Έτσι δεν μας λέγατε κύριοι; Ότι απλά πρόκειται για αύξηση φόρων και όχι επιβολή νέων και πως η περίφημη (αντισυνταγματική) έκτακτη εισφορά δεν ήταν φόρος; Άρα τώρα, ή ο υπουργός Οικονομικών τρελάθηκε ή απλά παραδέχεται πως ολόκληρη η κυβέρνηση έλεγε τότε ψέμματα! Να σας χαιρόμαστε...

ΓΕΡΟ ΜΠΑΣΙΜΟ ΤΗΣ FIDELITY

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η διάθεση 6 εκ. περίπου μετοχών της Alpha Bank στη Fidelity. Μόνο που η αμερικάνικη εταιρεία αγόρασε ακόμα 3 εκ. μετοχές, συνολικά λίγο πάνω από 9 εκ. μετοχές ή 2,31% της ελληνικής τράπεζας. Έτσι, γίνεται ένας από τους μεγαλύτερους μετόχους της Alpha και λογικά θα παίξει μεγάλο ρόλο στις μελλοντικές εξελίξεις στην τράπεζα. Οπως έγραψα και χθες, αυτά τα 75 εκ. περίπου που εισέπραξε η Alpha (τα υπόλοιπα πήγαν σε αμοιβαία κεφάλαια και θεσμικούς) δεν ματαιώνουν, απλά καθιστούν λιγότερο επιτακτική την ανάγκη για ΑΜΚ. Εδώ, οι γνώμες διίστανται. Άλλοι κάνουν λόγο για ολοκληρωσή της το φθινόπωρο και άλλοι για το πρώτο τρίμηνο του 2010. Και οι δύο απόψεις έχουν βάση. Πιο λογικό είναι να γίνει η ΑΜΚ το φθινόπωρο, ώστε να δοθεί μέρισμα το Μάρτιο, όπως γίνεται κάθε χρόνο. Από την άλλη όμως, ο πρόεδρος της Alpha κ. Γιάννης Κωστόπουλος έχει δηλώσει ότι δεν θα γίνει ΑΜΚ το 2009 και δεν μας έχει συνηθίσει άλλα να λέει και άλλα να κάνει. Η αλήθεια βέβαια κρύβεται κάπου στη μέση. Το "δεν θα γίνει ΑΜΚ εντός του 2009" μπορεί να σημαίνει ότι η ΑΜΚ θα σχεδιαστεί και ίσως να ανακοινωθεί εντός του 2009, αλλά να "τρέξει" το 2010 προκειμένου να μοιράσει και μέρισμα. Εκτός βέβαια εάν η διανομή του μερίσματος γίνει το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο του 2010, οπότε δεν υπάρχει λόγος για ολοκλήρωση της ΑΜΚ πριν το Μάρτιο. Ένα ακόμα ενδεχόμενο είναι να βγει κάποια κανούρια διάταξη από το δημόσιο η οποία να επιτρέπει τη διανομή μερίσματος από τις τράπεζες, αρκεί να προχωρήσουν σε ΑΜΚ εντός της ίδιας οικονομικής χρήσης.
Να θυμίσουμε ότι οι μέτοχοι της Alpha είναι οι πιο "ριγμένοι", σε σχέση με αυτούς των άλλων μεγάλων ελληνικών τραπεζών. Οι μέτοχοι της Eurobank και της Πειραιώς πήραν μέρισμα υπό μορφή μετοχών το 2009 (για τη χρήση 2008), ενώ και οι μέτοχοι της Εθνικής είχαν το προνόμιο να συμμετάσχουν στην ΑΜΚ και να αγοράσουν μετοχές με αρκετά μεγάλη έκπτωση σε σχέση με την τιμή τους στο ταμπλό. Αρκεί βέβαια να είχαν το απαιτούμενο κεφάλαιο. Η Alpha όμως δε συνηθίζει να "ρίχνει" τους μετόχους της, γι' αυτό αναμείνατε στο ακουστικό σας. Τα νέα αναμένονονται ευχάριστα...

ΤΑ ΠΑΝΩ ΚΑΤΩ

Με ισχυρή άνοδο της τάξης του 1,50% ξεκίνησε σήμερα ο ΓΔ του χρηματιστηρίου, η οποία όμως δεν κράτησε για πολύ. Αυτή τη στιγμή ο ΓΔ υποχωρεί κοντά στο 0,9%, με προφανή αιτία τις κατοχυρώσεις των αρκετά υψηλών βραχυχρόνιων κερδών. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες, τουλάχιστον μέχρι τη ΔΕΘ όπου ο πρωθυπουργός ενδέχεται να δώσει τέλος στις φήμες για πρόωρες εκλογές.
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων 6μηνου τελείωσε και πλέον οι επόμενες καλές ή κακές ειδήσεις θα προέλθουν από την πραγματική οικονομία. Δύσκολο λοιπόν να δούμε θετικές εκπλήξεις. Η όποια αισιόδοξη νότα, ίσως προέλθει από το εξωτερικό.

ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΚΕΡΔΩΝ

Τελικά διαψεύστηκαν όσοι πίστευαν ότι το καλό κλίμα στο χρηματιστήριο θα συνεζιζόταν και σήμερα λόγω των καλών αποτελεσματων της Εθνικής. Επικράτησε δηλαδή το ρητό "... πούλα στην είδηση". Ωστόσο το γενικά καλό κλίμα δεν φαίνεται να έχει ανατραπεί ακόμα. Απλά διακόπηκε η έντονα ανοδική κίνηση του γενικού δείκτη. Σε αντίθεση με τα όσα συνέβαιναν μέχρι και το Μάρτιο, η διόρθωση έχει μορφή... διόρθωσης και όχι γενικού ξεπουλήματος. Μια πτώση της τάξεως του 3% για την Εθνική είναι απόλυτα λογική μετά τα κέρδη κοντά στο 20% το τελευταίο διάστημα. Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στο ταμπλό διαπραγματεύονται κοντά στα 50 εκ. μετοχές της Εθνικής αγορασμένες στα 11,3 ευρώ. Το κέρδος δηλαδή μέσα σε ένα μήνα είναι άνω του 100%. Απόλυτα δικαιολογημένοι όσοι επιλέγουν να το "παντελονιάσουν".

ΓΙΑ ΤΗΝ ΩΡΑ... PLACEMENT

Με ανακοίνωσή της πριν από μερικά λεπτά, η διοίκηση της Alpha Bank ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει στη διάθεση(placement)6 εκ. μετοχών στην τιμή των 12,12 ευρώ. Κάτι που σημαίνει ότι στα ταμεία της τράπεζας θα μπουν περισσότερα από 60 εκ. ευρώ. Η Alpha όμως έχει πάρει 950 εκ. από το δημόσιο, η αποπληρωμή των οποίων δεν αποκλείεται να οδηγήσει στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

ΕΘΝΙΚΑΡΑ

Πολύ καλά και σαφώς πάνω από τις εκτιμήσεις των αναλυτών ήταν τα αποτελέσματα 6μήνου της Εθνικής. Να δούμε αν θα είναι αρκετά για να έχουμε ανοδικό ξεκίνημα, σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια που άνοιξαν πτωτικά.

ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟ ΡΕΥΜΑ

Δύο περίπου ώρες πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της Εθνικής και παρά το πολύ καλό κλίμα στις ξένες αγορές, ο γενικός δείκτης πέρασε ανεξήγητα σε αρνητικό έδαφος. Αιτία ήταν η μείωση των κερδών σε πολλά blue chip και το πέρασμα της Εθνικής, αλλά και άλλων τραπεζών, σε αρνητικό ή πολύ αρνητικό έδαφος. Πάλι καλά που υπάρχει η αισιοδοξία για αποτελέσματα καλύτερα των εκτιμήσεων από την Εθνική, γιατί αλλιώς θα είχαμε καταποντισμό. Πώς εξηγείται αυτό; Πολύ απλά, κάποια παλικάρια -από αυτά που παίζουν χοντρό παιχνίδι- έβγαλαν και σήμερα το μεροκάματο.

ΣΦΥΡΙΖΟΥΝ ΑΔΙΑΦΟΡΑ

Μία ακόμα τράπεζα, η Eurobank, ανακοίνωσε χθες πως δεν σχεδιάζει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο στο πρώτο 3μηνο του 2010, ανέφεραν τα στελέχη της στη χθεσινή τηλεδιάσκεψη που ακολούθησε την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων 6μηνου (σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς). Κάτι δεν πάει καλά. Την τελευταία φορά που κοίταξα το ημερολόγιό μου είδα ότι μπαίνουμε στο Σεπτέμβριο. Δηλαδή σε 3 μήνες έρχεται αυτό το πρώτο 3μηνο του 2010 και στη Eurobank ακόμα δεν ξέρουν τι θα κάνουν; Συγνώμη κύριοι, αλλά δεν σας πιστεύω. Το ίδιο σχόλιο ισχύει και για τις διοικήσεις των υπολοίπων τραπεζών που ακόμα δεν ξεκαθαρίζουν αν θα προβούν σε ΑΜΚ.
Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Αν τα κεφάλαιά σου είναι επαρκή, το ποσοστό των δανείων χαμηλό ώστε να επιτρέπει την περαιτέρω πιστωτική επέκταση και τα ταμεία σου γεμάτα, δεν έχεις ανάγκη την ΑΜΚ. Όμως, την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου οι ελληνικές τράπεζες έδιναν μέρισμα στους μετόχους τους. Κάτι που δεν έγινε πέρσι για τους γνωστούς λόγους. Προκειμένου όμως να δώσουν μέρισμα για το 2009, κάτι που όλες οι τράπεζες λένε πως σκοπεύουν να κάνουν, θα πρέπει πρώτα να έχουν επιστρέψει τα κεφάλαια του δημοσίου (μαζί με τους τόκους εννοείται). Για να γίνει αυτό απαιτείται ρευστό και αν αυτό δεν είναι αρκετό, απαιτείται χρόνος για την υλοποίηση της ΑΜΚ: πρώτα πρέπει να εγκριθεί από τη Γ.Σ. της τράπεζας, μετά να γίνουν οι απαραίτητες κινήσεις για να βρεθούν οι ανάδοχοι της έκδοσης κτλ, μετά να εγκριθεί από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, μετά να "τρέξει" η αύξηση για 1-2 εβδομάδες, μετά να συγκεντρωθούν τα χρήματα, να δοθούν τα χρήματα στο δημόσιο, να εκδοθούν οι νέες μετοχές και μετά να ανακοινωθεί η αποκοπή, η διανομή και η πληρωμή του μερίσματος. Με απλά λόγια, αν θες να δώσεις μέρισμα τον Απρίλιο, δεν γίνεται να αρχίσεις να σκέφτεσαι την ΑΜΚ τον Ιανουάριο. Δε σε παίρνει χρονικά!
Αφήστε λοιπόν τις αερολογίες και ξεκαθαρίστε τη θέση σας ώστε να ξέρουν και οι επενδυτές πως να πορευτούν και πόσα χρήματα πρέπει να εξοικονομήσουν.

ΦΩΤΙΑ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Το έχει σήμερα η ημέρα να ασχολούμαι με τις εταιρείες πετρελαιοειδών. Στο +1,5% περίπου τα ΕΛΠΕ αυτή την ώρα, παρά τα πολύ θετικά νέα (βλ. ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ ΣΤΑ ΕΛΠΕ). Με ενδιαφέρον αναμένουν όλοι να δουν πως θα εξελιχτεί στην αγορά και στο ταμπλό η κόντρα της εταιρείας με τη Motor Oil. Θετική έκπληξη και το 6μηνο της ΜΟΗ και εξαγορά των πρατηρίων των BP και Shell (δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα επίσημα) από τις δύο ελληνικές εταιρείες. Το φθινόπωρο αναμένεται πραγματικά καυτό, καθώς αυτή η συγκρατημένη άνοδος των τιμών των μετοχών των δύο εταιρειών στο χρηματιστήριο αναμένεται να ενταθεί μέχρι το τέλος του έτους.

ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ ΣΤΑ ΕΛΠΕ

Τα ΕΛΠΕ χθες ανακοίνωσαν αποτελέσματα 6μηνου καλύτερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών και τη διανομή προμερίσματος € 0,15 όπως και το 2008. Το πιο σημαντικό όμως είναι η ανακοίνωση εθελουσίας εξόδου για το 10% περίπου του προσωπικού. Παρά το κόστος που θα έχει αυτή η κίνηση στο προσεχές διάστημα, θα βοηθήσει σημαντικά τα κέρδη της εταιρείας στο μέλλον. Η είδηση είναι σημαντική, αλλά λίγο μετά το άνοιγμα της σημερινής συνεδρίασης, δείχνει να μην έχει επηρεάσει την τιμή της μετοχής. Να δούμε τι θα γίνει στη συνέχεια, καθώς η είδηση αυτή είναι σημαντική για έναν ακόμη λόγο. Φέρνει την εταιρεία ένα ακόμη βήμα πιο κοντά στην οικογένεια Λάτση.

ΦΟΥΛ ΕΠΙΘΕΣΗ

Μικρή υποχώρηση σήμερα για το γενικό δείκτη, 0,05% στις 2.544,45 μονάδες, ασήμαντη σε σχέση με τις μεγαλύτερες απώλειες των ευρωπαϊκών και αμερικανικών (δεν έχουν κλείσει ακόμα) χρηματιστηρίων. Σήμερα ήταν η Motor Oil κυρίως και η Alpha Bank που έσυραν το χορό. Η τελευταία, μαζί με τις υπόλοιπες τράπεζες, έχουν κάνει τη μεγάλη διαφορά τις τελευταίες ημέρες. Εν μέρει δικαιολογημένα, λόγω των καλύτερων του αναμενομένου αποτελεσμάτων 6μηνου. Βέβαια, για να βγουν αυτά τα καλύτερα αποτελέσματα, έχουν χρησιμοποιηθεί ορισμένα λογιστικά τρικ. Δεν πειράζει, δεν έχει νόημα να καταλάβουμε πώς ο ταχυδακτυλουργός βγάζει το λαγό από το καπέλο, σημασία έχει πως τον βγάζει και χαίρεται το κοινό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τα αποτελέσματα που ανακοίνωσαν σήμερα η Eurobank και η Marfin Popular Bank και όλοι πλέον αναμένουν τα αποτελέσματα της Εθνικής προκειμένου να "χαρτογραφήσουν" την πορεία των επόμενων ημερών. Μάλλον καλά θα είναι, αλλά αυτό -για εμάς τους μικρούς, που είμαστε έξω από τα κέντρα λήψης αποφάσεων- σημαίνει δύο πράγματα. Είτε θα ισχύσει το "αγόρασε στη φήμη και πούλα στην είδηση" οπότε θα πέσει η μετοχή, είτε θα συνεχιστεί η δυνατή άνοδος. Ανάλογα με το τι θα κάνει η Εθνική, θα ακολουθήσει και ο Γ.Δ.
Πάντως, σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις των αναλυτών, τα χειρότερα βρίσκονται πλέον πίσω μας και για τους επόμενους 4-6 μήνες οι καθοδικές κινήσεις θα ακολουθούνται από δυνατά ανοδικά ξεσπάσματα. Μετά θα περιμένουμε τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλάιου των υπολοίπων τραπεζών (η Εμπορική μπορεί να χρειαστεί να κάνει κι άλλη), περίοδο κατά την οποία θα έχουμε αναταράξεις.

ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Παράταση στην αβεβαιότητα έδωσε η σημερινή συνεδρίαση. Κατά κύριο λόγο κινηθήκαμε σε αρνητικό έδαφος, αρκετές φορές όμως ο γενικός δείκτης πέρασε και σε θετική τροχιά. Το καμπανάκι του κλεισίματος βρήκε το γενικό δείκτη στις 2.124,03 μονάδες με μικρή πτώση 0,58%. Θα χρειαστεί να δούμε και την αυριανή συνεδρίαση για να βγάλουμε το συμπέρασμα αν ο γενικός δείκτης θα κινηθεί προς την τεχνική στήριξη των 2.000 μονάδων ή αν θα προσπαθήσει να διασπάσει ξανά την αντίσταση των 2.200 μονάδων.

ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΟΙ

Όπως φαίνεται από τη σημερινή πορεία του γενικού δείκτη, οι Έλληνες είναι αναποφάσιστοι όχι μόνο για το αν θα ψηφίσουν στις ευρωεκλογές, αλλά και για την πορεία του χρηματιστηρίου. Που πήγαν όλοι αυτοί οι αγοραστές που "έδιναν ψήφο εμπιστοσύνης" με τα χρήματά τους στις τράπεζες, ακόμα κι αν αυτές βρίσκονταν στο +10%; Εξαφανίστηκαν σαν την πλεονάζουσα ρευστότητα που υπήρχε το πρώτο 4μηνο του 2007 και εξαφανίστηκε απότομα τον Μάιο του ίδιου έτους. Ακόμα είναι νωρίς για αισιοδοξία, ότι τοποθετήσεις είναι να γίνουν πρέπει να γίνονται με ψυχραιμία και με (πτωτικό) ορίζοντα ορισμένων ακόμα μηνών. Το σενάριο που λέει ότι ακόμα δεν έχουμε δει τα χαμηλά δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως, αν και έχει μειωθεί σημαντικά το ποσοστό του. Ωστόσο αυτοί που μιλούν σήμερα για αντιστροφή του κλίματος και για φως στην άκρη του τούνελ είναι μόνο οι επαγγελματίες της αγοράς οι οποίοι κοιτούν κυρίως το συμφέρον τους (προμήθειες, βραχυχρόνιες υπεραξίες). Ακόμα θέλει υπομονή...

ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Αρκετές οι διακυμάνσεις και σήμερα. Ο γενικός δείκτης ξεκίνησε με άνοδο κοντά στο 1,5% για να γυρίσει λίγο αργότερα σε αρνητικό έδαφος. Οι διακυμάνσεις από αρνητικό σε θετικό έδαφος συνεχίστηκαν μέχρι και μετά τη μέση της συνεδρίασης, όταν οι απώλειες πλησίασαν το -4%. Λίγο μετά τις τέσσερις οι απώλεις μειώθηκαν, τελικά όμως κλείσαμε στις 2.136,46 μονάδες με απώλειες 3,07%.
Ακόμα είναι νωρίς για να πει κανείς αν πρόκειται για διόρθωση της ανοδικής κίνησης, ή αντιστροφή της πρόσφατης τάσης προς τις 2.000 μονάδες. Τα νέα από την οικονομία όμως κάθε άλλο παρά θετικά είναι, οπότε μην βιαστείτε να πιστέψετε πως το bear market είναι εδώ.

ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Ακόμα μία ανοδική συνεδρίαση για το ΓΔ, αυτή τη φορά όμως με πολλές συγκινήσεις. Αρχικά κινηθήκαμε πτωτικά, όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές, με το ποσοστό να φτάνει το -1,5%. Σύντομα γυρίσαμε σε κέρδη περίπου 1,3%, επιστρέψαμε πέριξ του 0%, για να επιστρέψουμε πάλι σε απώλειες περίπου 1,3%. Αυτό όμως ήταν πρόσκαιρο, αφού μετά τις 15:00 ο ΓΔ επέστρεψε και παρέμεινε σε ανοδικό έδαφος για να κλείσει τελικά στις 2.191,18 μονάδες με άνοδο 1,42%.